اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 80

نیامده است. ازاین رو، استاد شهید با اتکا به خط مشی اسلام در دعوت مردم به خدا، این آیه و نیز آیات ذیل را مقید آیات جهاد ابتدایی می داند:

یک سلسله آیات در قرآن داریم که در آن تصریح می کند که دین باید با دعوت درست بشود، نه با اجبار. این هم باز مؤید این مطلب است که نظریه اسلام این نیست که به زور به مردم بگویند باید مسلمان بشوی، وگرنه کشته می شوی. این آیات هم به شکل دیگری، مفهوم آن آیات مطلق را به اصطلاح روشن می کند.(1)

استاد شهید در تفسیر این موضوع، با اشاره به آیه معروف«لا اِکْراهَ فِی الدّین»، شأن نزول آن را درخواست پدران مسلمان از پیامبر مبنی بر تحمیل دین اسلام به فرزندانی می داند که به کیش نصارا یا یهود درآمده بودند. این آیه به صراحت، اجبار در پذیرش اسلام را نفی می کند. ازاین رو، استاد شهید به آیات 29 کهف؛ 99 یونس و 3 شعراء استشهاد می کند و انتساب اجبار به اسلام را مغرضانه می خواند:(2)

این آیات باز نظر اسلام را درباره جهاد روشن می کند که هدف اسلام از جهاد، آن نیست که برخی مغرضین گفته اند که هدف، اسلام اجباری است که هر کس کافر است باید شمشیر بالای سرش گرفت که یا اسلام اختیار کن یا کشته می شوی.(3)

4. سفارش به صلح و مدارا

چهارمین قیدی که استاد مطهری می آورد، آیاتی است که مسلمانان را به صلح و مدارا با مخالفان سفارش کرده است. آیاتی که تأکید دارد اگر مخالفان اسلام به صلح تن دادند، از جهاد دست بردارید. ایشان می نویسد:

به طور کلی، اسلام به مسئله صلح اهمیت می دهد. در یک آیه تصریح می کند: «وَالصُّلْحُ خیرٌ؛ صلح بهتر است.» (نساء: 128) و عرض کردیم صلح

1- 2 . همان، ص33.
2- 3 . همان، صص35و36.
3- 4 . همان، صص36و37.