گزیده ای از تربیت و اخلاق در نهج البلاغه و غررالحکم به ضمیمه داستان هایی از امام علی علیه السلام صفحه 106

عالم و نادان کمرشکن

قَالَ (علیه السلام): مَا قَصَمَ ظَهْرِی إِلَّا رَجُلَانِ عَالِمٌ مُتَهَتِّکٌ وَ جَاهِلٌ مُتَنَسِّکٌ هَذَا یُنَفِّرُ عَنْ حَقِّهِ بِهَتْکِهِ وَ هَذَا یَدْعُو إِلَی بَاطِلِهِ بِنُسْکِه؛ فقط دو شخص کمرم را شکستند؛ عالمی که از انجام گناه ابائی ندارد و نادانی که اهل عبادت باشد. آن عالم با ارتکاب گناهان، مردم را از دین داری فراری می دهد و این نادان، به خاطر عبادتش، مردم را به سمت باطل می کشاند.(1)

مردم گمان می کنند عمل نادان صحیح است و لذا فریب عبادت او را می خورند؛ و عمل ناصحیح عالم نیز باعث می شود مردم بدبین به علم و دین شوند.

گذشته، حال، آینده

قَالَ (علیه السلام): إِنَ مَاضِیَ عُمُرِکَ أَجَلٌ وَ آتِیَهُ أَمَلٌ وَ الْوَقْتَ عَمَل؛

به راستی که عمر گذشته ات وعده ای است به سر آمده پس نتوان در آن کاری کرد و آینده آن آرزویی است (آدمی نمی داند موفق خواهد شد یا نه؟) و زمانی که در آن هستی وقت عمل است (پس نباید از دست داد).(2)

میان گذشته و حال و آینده فقط زمان حال فرصت عمل است. نسبت به دیروز و فردا کاری از ما ساخته نیست، مگر با عمل در امروز که به جبران گذشته و ساخت