گزیده ای از تربیت و اخلاق در نهج البلاغه و غررالحکم به ضمیمه داستان هایی از امام علی علیه السلام صفحه 11

خشم، خجالت است که در این حالات رنگ چهر و نحوه سخن گفتن تغییر می کند.

انجام دهنده کارهای خیر و شر

قَالَ (علیه السلام): فَاعِلُ الْخَیْرِ خَیْرٌ مِنْهُ وَ فَاعِلُ الشَّرِّ شَرٌّ مِنْهُ؛

نیکوکار، از کار نیک بهتر و بدکار از کار بد بدتر است.(1)

امام صادق (علیه السلام) در حدیثی چنین می فرمایند: «نِیَّهُ الْمُؤْمِنِ خَیْرٌ مِنْ عَمَلِه ِ وَ نِیَّهُ الْکَافِرِ شَرٌّ مِنْ عَمَلِه؛ نیت مؤمن از عملش بهتر است و نیت کافر از عملش بدتر است».(2)

زیرا مؤمن کارهای خیری در دل دارد که نمی تواند آن ها را انجام دهد و نیت کافر بدتر از عمل اوست، زیرا کارهای بدی در سر دارد که توان آن را ندارد.

اعتدال در بخشش و حسابرسی

قَالَ (علیه السلام): کُنْ سَمْحاً وَ لَا تَکُنْ مُبَذِّراً وَ کُنْ مُقَدِّراً(3) وَ لَا تَکُنْ مُقَتِّراً؛

بخشنده باش امّا زیاده روی نکن، در زندگی حسابگر باش امّا سخت گیر مباش.(4)

1- . ح 32.
2- . کافی، ج 2، ص 83.
3- . تبذیر: به معنای پاشیدن دانه است. معادل آن ریخت وپاش است. مقدر: مدیریت صحیح اموال است؛ حد وسط میان تبذیر و تقتیر. تقتیر: تنگ گرفتن.
4- . ح 33.