گزیده ای از تربیت و اخلاق در نهج البلاغه و غررالحکم به ضمیمه داستان هایی از امام علی علیه السلام صفحه 123
- دیباچه: 1
- خواری و پستی خویش 3
- ترس و تهیدستی 4
- دانش میراث ارزشمند 4
- داروی معنوی 5
- خوش رویی و دوست یابی 5
- فرار نعمت 6
- جوانمردی و دست خدا 7
- نتیجه ترس و کم رویی 8
- کفاره گناهان بزرگ 9
- رفتارشناسی (پنهان ولی آشکار) 10
- انجام دهنده کارهای خیر و شر 11
- اعتدال در بخشش و حسابرسی 11
- هشت چیز را به خاطر بسپار 12
- راه شناخت عاقل و احمق 13
- ارزش مرد 14
- راه تسخیر دل ها 14
- تعریف سخاوت 15
- هیچ ثروت و ارثی! 15
- ثروت پایان ناپذیر 16
- هشدار که مژده است! 16
- روش پاسخ دادن به ستایش ها و نیکی ها 17
- بخشش اندک و شرم 18
- درخواست از نااهل 18
- حفظ روح امیدواری 19
- روش تعلیم و تربیت 20
- گمشده مؤمن 21
- ارزش انسان به تخصص او 21
- شجاعت گفتن «نمی دانم» 23
- دانشمند کامل کیست؟ 23
- درمان روح و روان 24
- نگو ولی عمل کن 25
- دانش زبانی و دانش عملی 25
- مناجاتی زیبا در ستایش دیگران 26
- سه شرط خدمت به مردم 26
- دانشمند و جهل کُشنده 27
- تنبلی و غصه 29
- درمان فقر 30
- دوست، دوست نیست مگر 30
- غم ها و پیری زودرس 31
- اقسام مردم 31
- رفتارشناسی 33
- بازمی گردد ولی گویا نبوده 34
- آینده نگری 34
- پرهیز از مواضع اتّهام 35
- رازداری 36
- مشورت و افکار گوناگون 37
- راه درمان ترس 38
- ابزار ریاست 38
- روش نابود کردن بدی ها 39
- طمع ورزی و بردگی 40
- نتیجه کوتاهی و دوراندیشی 40
- انباردار دیگران 41
- جایگاه سخن و سکوت 41
- عبرت آموزی از اتلاف اموال 42
- راه به کار گرفتن قلب 42
- اهمیت تلقین 43
- خودپسندی آفت عقل 45
- راه آرامش 45
- دگرگونی روزگار و شناخت انسان ها 46
- نرم خویی و هواداران 46
- هفت اثر ارزش اخلاقی 47
- حسادت و بیماری 47
- پاداش انفاق 48
- هدیه سخاوت! 49
- تصدیق خوش بینی ها 50
- خداشناسی در حوادث روزگار 50
- تندخویی و جنون 51
- گفتار حکیمان درمان یا درد؟ 51
- روش صحیح پاسخ دادن 52
- اعتدال در دوستی ها و دشمنی ها 53
- اندک ولی پیوسته 53
- دوستی با احمق هرگز! 54
- آدم داغدار و مال غارت شده 54
- روانشناسی عبادات 55
- بی نیازی از عذرخواهی 55
- روانشناسی مؤمن 56
- تیرانداز بدون کمان 57
- آبرو و یخ جامد 57
- پرهیز از بدگمانی 58
- قلمرو ستایش 58
- با یک کلمه 59
- هماهنگی علم و عمل 59
- هر چه دانی مگو 60
- جوینده یابنده است 60
- سخن مسلحانه 61
- تقسیم شبانه روز 61
- روزگار دو روز است 62
- پرهیز از کارهای گوناگون 62
- هماهنگی قلب و چشم 63
- راه تحمّل مصیبت ها 64
- آنچه برای خود نمی پسندی 65
- جهل و دشمنی 66
- شمشیر عقل و پرده بردباری 66
- نقش خواب دیدن ها در برنامه ریزی 67
- دوستی دوطرفه 68
- غیبت نشانه ناتوانی 69
- خشم و جدایی 69
- آنچه برای خود می پسندی 70
- فرصت و غصه 70
- نیرنگ نفس 71
- اندک ولی استوار 71
- جرعه ای خشم 72
- ارزش خود شناختن 73
- محیط رشد انسان 74
- پس انداز نیکی ها 76
- اشاره 76
- قدردانی نعمت ها 77
- راز فرمانروایی 77
- مسابقه با زمان 77
- بی گناه دلیر 78
- دام دوستی 78
- شهرت جهانی 78
- نگاه دامن گیر 79
- نگاه غصه آور 79
- شکم دشمن پنهان 79
- ریشه ترس 80
- سحرخیز باش تا کام روا شوی 80
- راز کرامت و بزرگی 80
- دوستی مفید 81
- کار دشمن 81
- عاشقِ نام دوست 81
- فراموش کاری احسان 83
- بنده ی احسان 83
- پاسخ نیکی 84
- چاهی برای خود 84
- شناخت نفس و اندازه آن 85
- کینه و اندوه 85
- پیشگیری بهتر از درمان 86
- اثر تلقین 86
- سکوت گویا 86
- اسارت داوطلبانه 87
- خجالت از خود 87
- زبان دست 87
- معجون مشکلات 88
- مرگ شادی بخش 88
- تازه وارد سرگردان 89
- زندگی بر مدار مدارا 89
- بلای ناامیدی 90
- نیت روزی رسان 90
- داروی روح 90
- نابودی غصه 91
- گندم از گندم بروید، جو ز جو 92
- نزدیک ولی به دنبال دور 92
- ندانستن مفید 93
- زیبا بگوی و زیبا بشنوی 93
- انقباض و انبساط روح 94
- سخنان هر مجلس 94
- نتیجه تلاش 95
- راز رزق و روزی روان 95
- مهم تر 95
- شکر عالم 96
- نمایش بی نیازی 96
- جنگ با دشمن واقعی 96
- زمان و مردانگی مردان 97
- اسیر و امیر کلمات 97
- خوردنی های فانی و رفتنی های ماندگار 98
- آن قدر در می زنم! 98
- گمان ضد غم 99
- گِله های حیات بخش 99
- بزرگ نمایی نیکی ها 99
- دوستان خوشبخت و خانواده بدبخت 100
- نیش های نزدیک 100
- شوق دیدار 101
- دوستی پولکی 101
- واگذاری و یادآوری دوست داشتنی 101
- پذیرش عذر و گشاده رویی 102
- عافیت های مجهول 102
- آتش عقل و هیزم ادب 103
- عقل و عمل 103
- دو نیمه ی عاقل 104
- طبیب عاقل، مریض جاهل 104
- دانستنی های ناچیز و دشمنی 105
- گذشته، حال، آینده 106
- زبان عمل 107
- عادت، طبع دوم 107
- سلطان عادت 107
- سرزنش واگیردار 108
- فرار از عیب های خویش 108
- نگاه کُشنده 109
- خشمِ رسوایی 109
- اندوهِ ضعیف کننده 110
- ابتدای و انتهای خشم 110
- بی تابی ناتوان 110
- شیطان بیکاری 111
- خوشحالی زودگذر 111
- دروغ فقر ساز 112
- عبادت ذهنی 112
- لجاجتِ نتیجه بخش 113
- فکر گناه ساز 113
- عاقبت اندیشی 113
- ناامیدی قاتل 114
- زخم سخن 114
- سخن زلال 114
- متکبر ناچیز 115
- مُهر عقل 115
- معرفی خود 116
- دروغ گوی مرده 116
- کاغذ آرامش بخش 116
- تشکر زبانی 117
- عادت زبان 117
- قاتل ناخواسته 118
- درد سرزنش 118
- زیادی سرزنش 118
- نصیحت اشتباه 119
- جداییِ سود رسان 119
- میل به هم نوع 119
- سخن چین 120
- سرکشی در مقابل سرکشی 120
- دردی پنهان 121
- مثلث محبت 121
- دل شاهد محبت 122
- هدیه دوستی 122
- همت های بلند 123
- ناامیدیِ امیدبخش 123
- خوراک مقوی و اندک 124
- آتش پنهان 126
- تنها برنده مسابقه 127
- مبدأ تاریخ هجری 127
- پنج انگشت 128
- نمازخانه در خانه 129
- آداب مسافرت 130
- زبان کودکان 131
- تغافل 132
- بهترین همراه 134
- روزی حلال 134
- مهمانی به سه شرط 135
هدیه دادن نشانه ای از صدق کلام در دوست داشتن است و منجر به دوستی می شود و در مواردی آن را تقویت می کند.
همت های بلند
قَالَ (علیه السلام): کُنْ بَعِیدَ الْهِمَمِ إِذَا طَلَبْتَ کَرِیمَ الظَّفَرِ إِذَا غَلَبْت؛
دور (بلند) همت باش هر گاه طلب کنی.(1)
همت بلند دار که مردان روزگار
از همت بلند به جایی رسیده اند
ناامیدیِ امیدبخش
قَالَ (علیه السلام): الْیَأْسُ مَسْلَاه؛
ناامیدی (از مردم) دلداری و تسلی است.(2)
ناامیدی از مردم مایه آرامش است. چراکه با امید داشتن به مردم دچار اضطراب می شویم که آیا خواهد داد یا خیر؟ آیا قبول می کند یا خیر.
1- . ح 10276.
2- . ح 9238.