گزیده ای از تربیت و اخلاق در نهج البلاغه و غررالحکم به ضمیمه داستان هایی از امام علی علیه السلام صفحه 19

«کاچی بهتر از هیچی است» در بخشش و احسان نباید به کمیت و مقدار آن نگاه کرد بلکه باید به خداوند بزرگ و کریم چشم دوخت که پاداشی چندین برابر آن خواهد داد؛ و چه بسا نزد خداوند ناچیزترین ها، ارزشمندتر ین ها هستند.

حفظ روح امیدواری

قَالَ (علیه السلام): إِذَا لَمْ یَکُنْ مَا تُرِیدُ فَلَا تُبَلْ(1) [کَیْفَ] مَا کُنْتَ؛

اگر به آنچه می خواستی نرسیدی، ازآنچه هستی نگران مباش.(2)

چهار احتمال برای این حدیث شمرده اند:

اول: هنگامی که به مقصد نرسیدی غمگین مباش، چراکه اگر مقصود مادی است دنیای مادی بقایی ندارد و اگر مقصود معنوی است خداوند برای تلاشی که کردی به تو اجر و پاداش می دهد. دوم: اگر به مقصد نرسیدی دست از تلاش و کوشش بر ندار و به سخنان این وآن اعتنا مکن. سوم: اگر به مقصود نرسیدی به همان حال که هستی راضی باش تا از مقام

و مرتبه تو نزد خداوند کاسته نشود چهارم: اگر به مقصود نرسیدی به هر صورتی باشی تفاوتی نمی کند.(3) مثل اینکه به هدف و خواسته اش نرسیده است حالا برایش فرقی نمی کند که روزگار به کدام طرف بچرخد.

1- . از ماده «بَلو» به معنی اهمیت دادن به چیزی است.
2- . ح 69.
3- . پیام امام امیرالمؤمنین (علیه السلام)، ج 12، ص 415.