گزیده ای از تربیت و اخلاق در نهج البلاغه و غررالحکم به ضمیمه داستان هایی از امام علی علیه السلام صفحه 53

اندوه روز نیامده!

قَالَ (علیه السلام): یَا ابْنَ آدَمَ لَا تَحْمِلْ هَمَّ یَوْمِکَ الَّذِی لَمْ یَأْتِکَ عَلَی یَوْمِکَ الَّذِی قَدْ أَتَاکَ فَإِنَّهُ إِنْ یَکُ [یَکُنْ] مِنْ عُمُرِکَ یَأْتِ اللَّهُ فِیهِ بِرِزْقِکَ؛

ای فرزند آدم! اندوه روز نیامده را بر امروزت میفزا، زیرا اگر روز نرسیده، از عمر تو باشد خدا روزی تو را خواهد رساند.(1)

حرص وطمع رزق و روزی را زیاد نمی کند بلکه بر اندوه و غم می افزاید.

اعتدال در دوستی ها و دشمنی ها

قَالَ (علیه السلام): أَحْبِبْ حَبِیبَکَ هَوْناً مَا(2) عَسَی أَنْ یَکُونَ بَغِیضَکَ یَوْماً مَا وَ أَبْغِضْ بَغِیضَکَ هَوْناً مَا عَسَی أَنْ یَکُونَ حَبِیبَکَ یَوْماً مَا؛

در دوستی با دوست مدارا کن، شاید روزی دشمن تو گردد و در دشمنی با دشمن نیز مدارا کن، زیرا شاید روزی دوست تو گردد.(3)

حدومرز دوستی و دشمنی باید رعایت شود؛ و نباید همه رازها را به دوست گفت؛ و نباید در زمان دشمنی تمام پل های پشت سر را خراب کرد.

اندک ولی پیوسته

قَالَ (علیه السلام): قَلِیلٌ تَدُومُ عَلَیْهِ أَرْجَی مِنْ کَثِیرٍ مَمْلُولٍ مِنْهُ؛

1- . ح 267.
2- . «هونا؛ آرامش»؛ «ما؛ برای تقلیل است؛ یعنی کمی آرام تر».
3- . ح 268.