گزیده ای از تربیت و اخلاق در نهج البلاغه و غررالحکم به ضمیمه داستان هایی از امام علی علیه السلام صفحه 67

تعریف زهد و پارسایی

قَالَ (علیه السلام): الزُّهْدُ کُلُّهُ بَیْنَ کَلِمَتَیْنِ مِنَ الْقُرْآنِ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ «لِکَیْلا تَأْسَوْا عَلی ما فاتَکُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاکُمْ»(1) وَ مَنْ لَمْ یَأْسَ عَلَی الْمَاضِی وَ لَمْ یَفْرَحْ بِالْآتِی فَقَدْ أَخَذَ الزُّهْدَ بِطَرَفَیْهِ؛

زهد بین دو کلمه از قرآن است، که خدای سبحان فرمود: «تا بر آنچه از دست شما رفته حسرت نخورید و به آنچه به شما رسیده شادمان مباشید» کسی که برگذشته افسوس نخورد و به آینده( و آنچه در دست دارد) شادمان نباشد، (دل بستگی ندارد) همه جوانب زهد را رعایت کرده است.(2)

برگذشته ها «اگر، وای کاش» نگوییم؛ و تأسف نخوریم ( اگر این طوری می شد، ای کاش چنین می شد) و به نعمت های حال نیز دل بسته و وابسته نباشیم.

نقش خواب دیدن ها در برنامه ریزی

قَالَ (علیه السلام): مَا أَنْقَضَ النَّوْمَ لِعَزَائِمِ الْیَوْمِ؛

خواب دیدن ها چه بسا تصمیم های روز را نقش بر آب کرده است.(3)

گاهی خواب دیدن در تصمیم گیری ها نقش دارد. چه بسا فرد در طول روز برای روز آینده اش برنامه ریزی کرده است و کاملاً آماده اجرای آن است. ولی شب با دیدن خوابی از آن تصمیم و برنامه خویش منصرف می شود. ونیز چه بسا ظالمی قصد و نیت شومی را دارد که شب با دیدن خوابی از قصد خود رو برمی گرداند.

1- . حدید/23.
2- . نهج البلاغه، حکمت، 439.
3- . ح 440.