سستی و تنبلی آفت پیشرفت صفحه 23

پایانی است و هدف از این خلقت(انسان)، چیزی جز تقرّب به خدا نیست که باید از هرگونه تفکر و القائات انحرافی دوری گزید. بنابراین لازم است این معضل اخلاقی را با قوی کردن پایه های اعتقادی از میان برد، و می توان با خودشناسی گامی بلند در مسیر دوری از تنبلی برداشت.

تنبلی و ارتباط آن با بی نظمی و عدم برنامه ریزی

یکی دیگر از عوامل تنبلی، عدم برنامه ریزی و نظم نداشتن در زندگی است. انسانی که برای خود ارزش قائل است و خود را شناخته، برای تمام لحظات عمر خود برنامه ریزی می کند تا بتواند به بهترین شکل از ساعات زندگی اش استفاده کند. این مثل معروف قدیمی که «جوش نزن، هر اتفاقی که باید بیفتد، می افتد»، اگرچه ظاهرش سخن زیبایی است، ولی با این طرز تفکر هیچ کس تاکنون به جایی نرسیده؛ چرا که این گفته، بیانگر بی نظمی و بی برنامگی است. این مثل معروف «که هرچه پیش آید، خوش آید» نیز به همین گونه، کاملاً تمثیلی جاهلانه است. بنابراین می توان با داشتن برنامه ای مدوّن و نظمی دقیق و مهم تر از همه عملیاتی کردن آن، گامی مهم در جهت غلبه بر تنبلی برداشت.

نداشتن عزم و اراده، عاملِ تنبلی

یکی از ویژگی های برجسته انسان که او را از سایر موجودات متمایز می کند، نیروی عزم و اراده است که متأسفانه در درون بسیاری از انسان ها به دلایل مختلف از جمله سستی ایمان مخفی مانده و به عبارتی مرده است. انسان با داشتن ویژگی خلیفه اللهی می تواند با بهره گیری درست از نیروی عزم و اراده تحولی شگرف در خود و جهان بیافریند. اما افسوس که برخی نه تنها با استفاده نکردن از این نیروی فوق العاده در مسیر کمال و انسانیت قرار نگرفته اند، بلکه با نشناختن ارزش خود دچار ضعف اراده شده و چه بسا از مقام حیوانات نیز پایین تر رفته اند. اما با این همه می توان با تقویت اراده و عزمی راسخ گامی مؤثر در زدودن این معضل بزرگ فردی و اجتماعی برداشت.