- مقدمه 1
- تنبلی، آفت زندگی انسان 3
- تنبلی چیست؟ 4
- نشانه های تنبلی 5
- 1. توجیه کردن کارهای خود 5
- 2. از دست دادن تحمّل 6
- شروع تنبلی 6
- 3. بی ارزش دانستن کارها 6
- علل تنبلی و اهمال کاری 7
- دلایل ادامه اهمال کاری و تنبلی 8
- روانشناسی تنبلی 9
- ابعاد تنبلی (فردی و اجتماعی) 10
- ویژگی های فرد تنبل 11
- اشاره 11
- 2. پایین بودن سطح تحمل(سرخوردگی) 12
- 1. احساس خودکم بینی 12
- 3. خشم و عصبانیت 13
- راه های جلوگیری از تنبلی 14
- تنبلی و ارتباط آن با هدف خلقت 21
- تنبلی و عدم شناخت خود 22
- نداشتن عزم و اراده، عاملِ تنبلی 23
- تنبلی و ارتباط آن با بی نظمی و عدم برنامه ریزی 23
- ضعف ایمان و تنبلی 24
- تنبلی و ارتباط آن با پرخوری و پرخوابی 25
- تنبلی و دنیاطلبی 26
- تنبلی، عامل فقر و بدیختی 27
- تنبلی، عامل شقاوت دنیا و آخرت 28
- تنبلی و ضایع کردن حقوق خود و دیگران 29
- تنبلی، عامل بی تحرّکی(ورزش نکردن) 30
- تنبلی و انتظارکشیدن 31
- تنبلی و ارتباط آن با ژنتیک (وراثت) 33
- تنبلی ایرانیان بالاتر از متوسط جهانی 34
- تالاسمی خفیف در تنبلی مؤثر است 35
- تنبلی اجتماعی 35
- تنبلی اجتماعی، محصول زندگی شهری 37
- ویژگی اقتصاد دولتی، تنبلی است 38
- تنبلی از دیدگاه قرآن و روایات اهل بیت علیهم السلام 39
- راز و رمز موفقیت انسان های فعّال و پرکار 41
- نکته های ناب درباره دوری از تنبلی و کسالت 42
تمامی لذات مادی و معنوی(دنیوی و اخروی)، باید دست از تکبر و غرور برداشته و با خدای مهربان آشتی کنیم و با اراده ای استوار و ایمانی مستقّر در راه رسیدن به او گام برداریم.
بی ایمانی و یا کمبود ایمان موجب می شود آدمی نسبت به تکالیف دشوار واکنش مثبتی نشان ندهد و با برخوردی سرد آن را کنار نهد؛ ولی کسانی که به خدا و آخرت ایمان دارند، همواره می کوشند به دستورهای الهی عمل کنند، بی آنکه از کارها بگریزند.
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) عوامل نافرمانی خدا را شش خصلت از جمله تنبلی می داند و می فرمایند:«إِنَّ أَوَّلَ مَا عُصِیَ اللَّهُ بِهِ سِتَّهٌ حُبُّ الدُّنْیَا وَ حُبُّ الرِّئَاسَهِ وَ حُبُّ الطَّعَامِ وَ حُبُّ النَّوْمِ وَ حُبُّ الرَّاحَهِ وَ حُبُّ النِّسَاءِ؛ دوست داشتن دنیا، ریاست، غذا، زن، خواب، آسایش و رفاه طلبی».(1) این حدیث به ما می آموزد که انسان تنبل با نشناختن قدر و منزلت خود و همچنین با عدم وظیفه شناسی، در مسیر نافرمانی خداوند گام برمی دارد و از کمال حقیقی دور می گردد.
تنبلی و ارتباط آن با پرخوری و پرخوابی
بی تردید یکی دیگر از عوامل مهم در ایجاد و تقویت تنبلی، پرخوری و پرخوابی است. افراط در تمام امور به ویژه در خوردن و خوابیدن، مشکلی است که جامعه امروز ما به خصوص قشر جوان با آن روبه روست. این امر، آدمی را از بارورشدن استعدادهای درونی اش بازمی دارد و او را به خمودگی، ناامیدی، بی هویتی و چندشخصیتی دچار می کند. پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) در این باره فرمودند: «إِیَّاکُمْ وَ فُضُولَ المَطْعَمِ فَإِنَّهُ یَسُمُّ الْقَلْبَ بِالْقَسْوَهِ وَ یُبْطِئُ بِالْجَوَارِحِ عَنِ الطَّاعَهِ...؛ از خوردن بیش از حد بپرهیزید که آن دل را سخت می گرداند و اعضای بدن را در اطاعت خدا تنبل می سازد... ».(2)
پرخوری، هم از نظر جسمی و هم از نظر روحی به ما آسیب می رساند؛ بدین معنا که به جز بیماری های جسمی، دل را نیز سخت و حال عبادت و بندگی را از ما می گیرد. به گونه ای که در انجام امور دینی به ویژه
1- . وسائل الشیعه، حر عاملی، ج15، ص339.
2- . دیلمی، اعلام الدین، ص339.