سستی و تنبلی آفت پیشرفت صفحه 28

گرفت و به سوی دشت رفت و مقداری خاک و خاشاک گردآورد و به شهر برد و فروخت. سپس از پول آن غذایی خرید و به خانه برد و روزهای دیگر نیز چنین کرد، تا آنکه برای خود تیشه و دو شتر و غلامی خرید و این گونه ثروتمند شد. روزی خدمت پیامبر آمد و ماجرای کار و درآمد خود را به عرض ایشان رسانید. پیامبر فرمود: به تو گفته بودم که هر کسی از ما چیزی بخواهد، به او می دهیم، ولی اگر از خلق بی نیازی جوید، خداوند او را بی نیاز سازد.(1)

همچنین خداوند در قرآن می فرماید: «و اینکه برای انسان بهره ای جز سعی و کوشش او نیست و هر چه انسان دارد، همان کار و فعالیتش است(2)، و در آن روز انسان به یاد کوشش هایش می افتد»(3)، و به قول سعدی شیرین سخن:

نابرده رنج، گنج میسر نمی شود

مزد آن گرفت، جان برادر که کار کرد

تنبلی، عامل شقاوت دنیا و آخرت

در رسیدن به سعادت و خوشبختی عوامل مختلفی مؤثر است که در احادیث اهل بیت و آیات قرآن به آنها اشاره شده؛ مانند ایمان، تقوا، عمل صالح، صبر و .....

همه انسان ها دوستدار سعادت اند، ولی اگر انسان به عوامل یادشده بی اعتنا باشد، دچار شقاوت شده و از مسیر انسانیت خارج می شود. یکی از اعمالی که ما را به سوی بدبختی سوق می دهد، تنبلی و تن پروری است که اگر شخص به آن عادت کند و به دنبال درمان آن نرود، در زمره زیانکاران قرار می گیرد. این موضوع به حدی مهّم است که امام سجاد (علیه السلام) در دعای ابوحمزه ثمالی از تنبلی و کسالت به خداوند پناه

1- . کلینی، کافی، ج3، ص208.
2- . و أن لیس للانسان الاّ ما سعی( نجم/ 39).
3- . یَوْمَ یَتَذَکَّرُ الْإِنْسانُ ما سَعی(ناؤعات/35).