سستی و تنبلی آفت پیشرفت صفحه 39

تعریف زرنگی و سخت کوشی این روزها کمی جابجا شده است. حالا اگر بتوانی با کمترین تلاش بهترین موقعیت را به دست بیاوری زرنگ هستی و اگر انگیزه ای برایت مانده باشد و خوب کار کنی در نگاه دیگران هنوز راه و روش زندگی کردنت را یاد نگرفته ای.(1)

تنبلی از دیدگاه قرآن و روایات اهل بیت علیهم السلام

اسلام، مکتبی است که همگان را به تلاش و فعالیت و دوری از تنبلی و سستی در امور زندگی فراخوانده است، اما مشروط بر اینکه تلاش دنیایی در راستای امور آخرتی باشد؛ چنان که پیامبر عزیزمان فرمودند: « الدُّنْیَا مَزْرَعَهُ الْآخِرَه؛ دنیا، کشتزارآخرت است».(2) با نگاهی کوتاه به زندگی ائمه نیز درمی یابیم که این بزرگواران نه تنها تنبلی نکرده اند، بلکه تمام تلاش و توان خود را برای ایجاد زندگی سالم و پرنشاط به کار گرفته اند.

قرآن کریم در آیات مختلف انسان ها را به تلاش و دوری از سستی و کوتاهی دعوت کرده است(3) و به ویژه مؤمنان را به داشتن ثبات قدم و پایداری و تحمّل سختی ها سفارش نموده است.(4) البتّه در روایات نیز در این باره سخنانی آمده که بجاست در پایان این کتاب به برخی از آنها اشاره کنیم.

حدیث اول: تنبلی و عدم شناخت حق

رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) فرمودند: «إیّاکَ و خَصلَتَینِ: الضَّجَرُ و الکَسَلُ ؛ فإنّکَ إن ضَجِرتَ لم تَصبِرْ علی حَقٍّ، و إن کَسِلتَ لم تُؤَدِّ حقّا؛ از دو خصلت بپرهیز: بی تابی کردن و تنبلی؛ زیرا اگر بی تابی کنی، حق را تحمل نخواهی کرد و اگر تنبلی کنی، حق را آن گونه که هست، ادا نمی کنی».(5)

حدیث دوم: کار و تنبلی

1- . همان.
2- . عوالی اللئالی، ابن ابی جمهور، ج 1، ص 267.
3- . نجم/39؛ نازعات35.
4- . ولاتهنوا و لاتحزنوا و انتم الاعلون انْ کنتم مؤمنین؛ سست نشوید و غمگین نگردید؛ شما برترید اگر ایمان داشته باشید(آل عمران/139).
5- . بحار الانوار، مجلسی، ج70، ص159.