سستی و تنبلی آفت پیشرفت صفحه 40

اگر جامعه ای خواهان پیشرفت و اصلاح امور است، باید روحیه صبر و تحمّل و پذیرش حق را تقویت کند وگرنه به هیچ مرتبه ای از شناخت حق نخواهد رسید. بی تردید انسان کم صبر و بی تاب تحمّل شنیدن و پذیرش حق را ندارد و از سویی انسان تنبل نیز با کوتاهی کردن در انجام وظایفش و عدم شناخت حق، آن را به درستی ادا نخواهد کرد؛ چرا که در شناخت حق از باطل، قوّه تشخیص و بصیرت ندارد. رئیس مذهب شیعه امام جعفرصادق(علیه السلام) فرمودند: « عَدُوُّ الْعَمَلِ الْکَسَلُ؛ دشمن کار، تنبلی است».(1) بی تردید تنها عاملی که می تواند تنبلی را از پا درآورد، کار و تلاش است که هم بر جسم آدمی اثرگذار است و هم بر روح و روان او. یکی از دلایلی که امروزه بسیاری از مردم به انواع بیماری های جسمی و روانی دچار شده اند، این است که آنها با وجود پیشرفت تکنولوژی، کمتر به فعالیت بدنی می پردازند.

حدیث سوم: تنبلی مانع موفقیت

با نگاهی به زندگی بزرگان و حتی اطرافیان خودمان در می یابیم که عامل اساسی موفقیت آنها در زندگی چیزی جز تلاش و فعالیت مستمر نیست؛ چنان که مقام معظم رهبری در دیدار با جوانان فرمودند: «انسان های بزرگ اهداف بزرگ دارند؛ زود به پایان نمی رسند و تمام نمی شوند».

امام علی(علیه السلام) که خود نمونه بارزی از فعّالان و دشمنان تنبلی بود، در این خصوص می فرمایند: «آفَهُ النُّجْحِ الْکَسَل؛ آفت موفقیت، تنبلی است».(2)

آری، حقیقت این است که با کم کاری و عدم احساس مسئولیت نمی توان به قله های موفّقیت دست یافت. بی تردید تنها عاملی که ما را در مسیر پیروزی قرار می دهد، کار و تلاش و دوری از هر نوع تنبلی است و به قول فردوسی:

کسی را که کاهل بُوَد، گنج نیست کِاندر جهان، سودِ بی رنج نیست

حدیث چهارم: تنبلی دنیا و آخرت