سستی و تنبلی آفت پیشرفت صفحه 41

بی شک تمام امور و فعالیت های دنیوی ما با امور آخرت ارتباط مستقیمی دارد؛ بدین بیان که هر کس در زندگی دنیایی به جای کار و فعالیت به خوشگذارنی و امور باطل و بیهوده بپردازد و عمرش را در راه غیر خدا بگذراند، در آخرت نیز هیچ بهره ای نخواهد داشت و بلکه از زیانکاران خواهد بود(خسرالدنیا و الاخره). امام باقر(علیه السلام) فرمودند: «مَنْ کَسِلَ عَنْ أَمْرِ دُنْیَاهُ فَهُوَ عَنْ أَمْرِ آخِرَتِهِ أَکْسَلُ؛ هرکه در کار دنیا تنبل باشد، در کار آخرتش نیز تنبل تر است».(1)

حدیث پنجم: تنبلی و عدم تدبیر(آینده نگر نبودن)

انسان عاقل و فعّال، اهل دوراندیشی و تدبیر و برنامه ریزی است و سعی می کند امور زندگی خود را بر این پایه تنظیم کند. معمولاً انسان های موفق برای تمام لحظات عمر خود برنامه مشخصی دارند. از این رو، انسان های نادان که اهل تنبلی و سستی اند، نه تنها به فکر آینده خود نیستند، بلکه در زمان حال نیز با بدبختی زندگی می کنند و به انواع ناراحتی های روحی و جسمی مبتلایند. بنابراین با آینده نگری می توان تنبلی را از ساحت زندگی زدود. مولای متقّیان حضرت علی(علیه السلام) که خود نمونه بارز آینده نگری بود، فرمودند: «ضادّوا التّفریط بالحزم؛ با دوراندیشی و آینده نگربودن، با تنبلی بستیزید و مبارزه کنید».(2)

راز و رمز موفقیت انسان های فعّال و پرکار

به طور کلی عوامل موفّقیت انسان به دو دسته تقسیم می شود: عوامل مادی و معنوی.

عوامل مادی عبارتند از:

1. داشتن کار متناسب با ذوق و استعداد و علاقه 2. اعتماد به نفس بالا 3. ایمان به هدف مورد نظر 4. استقامت و پشتکار 5. تمرکز اندیشه و توجه داشتن به موضوع 6. نظم و انضباط 7. شروع کار از مقدار کم 8. دوری کردن از راه های ناشناخته و ناسنجیده 9. مشورت 10. عبرت گیری از گذشتگان و همچنین درس گرفتن از شکست ها 11. استفاده از فرصت ها و....

عوامل معنوی نیز عبارتند است از: