تاثیر تغذیه بر اخلاق صفحه 87

از غذای اضافی بپرهیزد که قلب را پر قساوت می کند و از اطاعت حق تنبل می سازد و گوش را از شنیدن موعظه کر می نماید.(1)

قَالَ لُقْمَانُ (علیه السلام) لِابْنِهِ یَا بُنَیَّ إِذَا امْتَلَأَتِ الْمَعِدَهُ نَامَتِ الْفِکْرَهُ وَ خَرَسَتِ الْحِکْمَهُ وَ قَعَدَتِ الْأَعْضَاءُ عَنِ الْعِبَادَه؛

لقمان به پسرش می فرمود: پسرکم! هنگامی که شکم پُر باشد فکر می خوابد و حکمت گنگ می شود و اعضاء و جوارح از عبادت می مانند.(2)

امام سجاد (علیه السلام) در رساله حقوق(3)، حق شکم را چنین بیان می کنند و در آن شکم سیری ر ا عاملی برای ناجوانمرد و دوری از هر احسان و نیکی می دانند.

و امّا حق شکمت این است که آن را همچون ظرفی برای حرام- اندک یا بسیار- مسازی و حتی در حلال آن نیز میانه روی کنی و آن را از حدّ تقویت به حدّ حقارت و ناجوانمردی مرسانی و چون به گرسنگی و تشنگی بی قراری نمود و آشفته شد بر آن مسلّط شوی. زیرا آن سیری که صاحبش را مبتلا به مرض سوء هضم سازد کاهلی آرد و سستی و واماندگی و موجب دوری از هر احسان و مردانگی می شود؛

1- . أعلام الدین، ص 339.
2- . «تنبیه الخواطر و نزهه النواظر» معروف به «مجموعه ورام»، ج 1، ص 102.
3- . رِسالَهُ الحُقوق، حدیثی از امام سجاد (علیه السلام) درباره پنجاه حق که بر عهده انسان است؛ همچون حق خدا، پیشوایان، اعضای بدن، خویشاوندان، همسایه، معلم، و اعمالی مانند نماز، روزه، حج، قربانی و صدقه...