- حدیث 1
- مقدمه دفتر 1
- مقدّمه مؤ لف 2
- دیباچه مترجم 3
- یادآوری 4
- بخش اوّل : تاریخ پزشکی 4
- فصل اوّل : پزشکی پیش از اسلام 5
- آغاز پیدایش دانش پزشکی 5
- رابطه علم پزشکی با سحر و کهانت 6
- دانش پزشکی در ملل گذشته 6
- پزشکی جاهلی 12
- پزشکان عرب در عهد جاهلیت 13
- زنان و پزشکی 15
- پزشکی در صدر اسلام 16
- فصل دوّم : پزشکی در دوره اسلامی (قرنهای اوّل و دوّم هجری ) 16
- عرب صدر اسلام و پزشکی 16
- نقش ملل غیر مسلمان در نهضت علمی 17
- پزشکی در قرن اوّل هجری 18
- پزشکی در سخنان معصومین (ع ) 21
- مسلمانان و طب 21
- حرکت ترجمه 23
- پزشکان عصر ترجمه 24
- شهرت یا واقعیت ؟! 24
- سیر تأ لیف و شکوفایی طب در میان مسلمانان 26
- تأ لیفات پزشکی و تأ ثیر آنها در نهضت اخیر 26
- پاره ای از نوآوریهای پزشکی مسلمانان 29
- نوآوریهای پزشکی ابن سینا 31
- داروسازی 33
- آزمایش داروسازان 35
- تحقیقات پزشکی مسلمانان 35
- فصل سوّم : پزشکی یکی از مظاهر تمدن 35
- امتحان پزشکان 36
- فراوانی پزشکان مسلمان 37
- تخصص در پزشکی 37
- زنان و پزشکی 37
- خدمات پزشکی و مسلمانان 38
- فصل چهارم : بیمارستانها 39
- رازی و تأ سیس بیمارستان 39
- بیمارستانهای صحرایی 40
- اولین بیمارستان در اسلام 41
- بیمارستانهای اورژانسی 41
- جریمه اموی ! 42
- بیمارستانها در قرن اوّل و دوّم هجری 42
- بیمارستانها در قرن سوم و پس از آن 43
- بخش دوّم : اخلاق پزشکی در اسلام 44
- فصل اوّل : مسؤ ولیت پزشکی 44
- احکام اسلام 45
- گستردگی قوانین اسلام 46
- حق تشریع از آن کیست ؟ 46
- فقیه و غیر فقیه 48
- طبیعت قوانین اسلام 48
- پزشکی و فقیه 49
- اهمیت پزشکی در اسلام 50
- پزشکی در اعتبار شرعی 50
- پزشک و تجارت 51
- وظیفه پزشک 51
- اجرت پزشک 52
- زندانی ساختن پزشکان نادان 53
- ضمانت پزشک نادان 53
- پزشکی در دایره تجارت 53
- ضمانت پزشک دانا 54
- دو روایتی که ربطی به ضمانت ندارند 55
- فصل دوّم : دانشجوی رشته پزشکی 57
- خصوصیات دانشجوی پزشکی 57
- دانشجو و تجارب پزشکی 58
- استفاده از معلومات غیر مسلمانان 59
- سوگند اسلامی برای پزشک 59
- وظایف پزشک 60
- فصل سوّم : پزشک و درمان 60
- مداوای حکّام ستمگر 61
- فرق نگذاشتن پزشک بین ثروتمند و فقیر 61
- سرعت در درمان 61
- تخصّص پزشک 63
- ابعاد و حدود خیرخواهی 65
- روحیه دادن به بیمار 66
- تقوای چشمی پزشک 67
- روزه بیمار 68
- از سفارشهای اهوازی 68
- دارو و درمان 68
- اسراف دارو 70
- مدت درمان 70
- اشتهای بیمار به غذا 71
- فلسفه تجویز دارو برای مریض 71
- حمل کردن دوا در مسافرت 72
- بیمار را مجبور به راه رفتن نکنید 72
- عوارض جانبی دارو 73
- حفظ اسرار پزشکی 73
- ویژگیهای پزشک ماهر 76
- دقت کردن در معاینه بیمار 76
- پزشک غیرمسلمان 78
- بیمارستان و خصوصیات آن 79
- فصل چهارم : پرستاری و بیمارستان 79
- سرآغاز 79
- بیمارستانهای نمونه 79
- ویژگیهای بیمارستان اسلامی 80
- روابط پزشک با پرستار 90
- پرستار در بیمارستان 90
- کالبد شکافی 101
- فصل پنجم : عیادت بیمار 103
- فضای عیادت 103
- عیادت مریض مستحب است 104
- اجازه بیمار برای عیادت 104
- زنان و عیادت بیمار 105
- عیادت ، هر سه روز یک مرتبه 105
- طیّ طریق و عیادت بیمار 105
- عیادت باید بعد از سه روز باشد 106
- عیادت سه مرتبه باشد 106
- اوقات عیادت 107
- از چه کسی باید عیادت کرد؟ 107
- عیادت کردن مردها از زنان 109
- عیادت کردن از بنی هاشم 109
- هدیه به بیمار 109
- عیادت کردن از نزدیکان و فامیل 109
- نباید نزد بیمار زیاد نشست 113
- نزد بیمار نباید از بلا و بیماری پناه جست 113
- مهربانی کردن نسبت به مریض 114
- دعای مساکین و فقرا برای مریض 116
- آرزوی سلامتی و صحت 116
- دعای بیمار برای عیادت کننده و بالعکس 116
- حضور مریض 117
- بعد از شفا یافتن ، به مریض چه باید گفت 117
- توجه 118
- فصل اوّل : مقدّمات 118
- بخش سوّم : بهداشت و سلامتی 118
- رعایت بهداشت در سطح وسیع 118
- بحث پیرامون ویژگیهای اشیا 119
- نظافت در تمام ابعاد 120
- دورنمای بحث 120
- مثالهایی برآنچه گذشت 121
- یک اشاره 123
- فصل دوّم : مسواک و خلال کردن 123
- سؤ ال و جواب 124
- دیدگاه ائمه معصومین در مورد مسواک 125
- مسواک کردن 125
- اگر مردم منافع مسواک را می دانستند 129
- منافع مسواک و اوقات و کیفیت آن 129
- خلاصه مطالب قبل 132
- مسواک کردن ، لثه را تقویت می کند 136
- مسواک کردن ، دندانها را سفید می کند 136
- رابطه مسواک با حالت روحی و عقلی و غیر از اینها 137
- مسواک ، مو را می رویاند 137
- آثار کثیف بودن دهان 138
- مسواک کردن ، نجات دهنده می باشد 139
- مسواک کردن با ریشه نی و ریحان و غیر از این دو 140
- خوشبو شدن دهان و فصاحت 140
- مسواک کردن با چوب اراک و مثل آن 141
- بعد از مسواک کردن ، مضمضه لازم است 143
- مسواک باید به طور عرضی زده شود نه طولی 143
- مسواک کردن با گلاب 144
- مسواک کردن در حمام 144
- مسواک در مستراح 145
- اوقات مسواک کردن و مسواک کردن روزه دار 145
- زخم شدن لثه 146
- مسواکهای مختلف و متعدد 147
- مسواک کردن و آلودگیهای خارجی 147
- مستحب بودن وضو هنگام طعام 147
- خلال کردن بعد از طعام 148
- خلال کردن از نظر شرعی 148
- فایده های خلال 150
- به حرج و سختی افتادن در ترک خلال 150
- خلال کردن برای مُحرِم 150
- وسایلی که استعمال آنها در خلال صحیح نیست 153
- محافظت کردن از لثه 155
- خلال برای مهمان 155
- سخن آخر در اینجا 155
- سخن پایانی 156
- پی نوشتها 1 167
- پی نوشتها 167
- پی نوشتها 2 183
و در اینجا روایات دیگری می باشد . و ابن ابی عمیر از معاویه از امام صادق (علیه السلام ) نقل می کند که می گوید به امام صادق گفتم : ((آیا محرم می تواند مسواک بزند؟ فرمود : بله . گفتم : اگر خون بیاید چطور؟ فرمود : بلی جایز است ، مسواک کردن از سنّت پیغبمراست )) . (506)
ازامام باقر (علیه السلام ) روایت شده که : ((شخص روزه دار درماه مبارک رمضان هرموقعی از روز که بخواهد مسواک کند می تواند و مسواک کردن محرم نیز جایز است )) . (507)
در اینجا روایات دیگری است که به مسواک زدن رو کرده و ترغیب می نماید که برای بررسی کامل آنها در این کتاب فرصتی نیست . پس هر کس زیادتر از این را می خواهد مراجعه کند به جوامع حدیث و روایت مثل بحارالا نوار ، وسائل الشیعه ، مستدرک وسائل و غیر از اینها .
طایفه دوّم : مسواک کردن برای وضو و نماز
در اینجا روایاتی است که بر استحباب مسواک دلالت می کند خصوصاً
هنگام وضو(508) و نماز . (509) و اینکه فرمودند : ((اگر مسواک کردن بر امّت من مشقت نداشت ، هرآینه من امر می کردم به مسواک کردن هنگام وضوی هرنماز یا هنگام هرنمازی )) . (510)
ظاهر این است که مراد از امر ، امر وجوبی است ؛ چون امر استحبابی که ثابت است . همچنانکه ظاهر این است که منافاتی بین وضو و نماز هم وجود ندارد ؛ چونکه مسواک کردن برای وضو معنایش این است که نماز هم با مسواک باشد ، پس به کار بردن هر تعبیر به جای دیگری به خاطر آن است که فرقی در نتیجه بین مسواک کردن موقع وضو و مسواک کردن هنگام نماز وجود ندارد .
همچنین وارد شده که دو رکعت نماز با مسواک کردن بهتر از چهل رکعت (511) یاهفتاد رکعت (512) یا 75 رکعت (513) بدون مسواک می باشد یا اینکه نماز با مسواک کردن بهتر است از نمازی که انسان چهل روز بدون مسواک زدن بخواند ، بعد فرمودند : ((برتو باد به مسواک کردن و اگر توانستی که کم نکنی از مسواک کردن این کار را انجام بده )) . (514)
و مسواک کردن حسنات را تا هفتاد برابر زیاد می کند و اینکه مسواک کردن از سنت های پنجگانه ای است که در رأ س دین است . (515) و خدای رحمان راضی می شود(516) و از سنتهای پیامبران می باشد چنانکه گذشت .
امام صادق (علیه السلام ) فرمودند : ((هرگاه خواستی به نماز شب بایستی پس مسواک کن ، فرشته الهی نزد تو می آید و دهانش