آداب طب و پزشکی در اسلام ترجمه آداب الطیبه فی الاسلام صفحه 37

در کتاب ((تاریخ بیمارستانها در اسلام )) ، از دو جواز پرداختن به طبابت مربوط به قرن یازدهم هجری نام برده شده است که یکی درباره حجامت و دیگری جراحی است . (138)

تخصص در پزشکی

تخصص در رشته های مختلف پزشکی ، از دیرباز میان مسلمانان شایع بوده است . بعضی متخصص جراحی بوده اند و برخی متخصص بیماریهای چشم و پاره ای متخصص زنان و بعضی دیگر متخصص بیماریهای روانی و بیماریهای دندان و . . .

زنان و پزشکی

طبابت تنها مخصوص به مردان نبوده است ، بلکه زنانی نیز بوده اند که جزء دانشمندان دانش پزشکی به شمار می آیند و البته پیش از این اشارتی به ((هنیده )) ، ((زینب الادویه )) و دیگران اشاره شد . حال اضافه می کنیم که نقل است که خواهر و دختر ((حفید بن زهرای اندلسی )) ، در دانش پزشکی دستی داشته اند ، آنان به نیکی در درمان بیماریهای زنان خبره بوده اند . همسر ((منصور اندلسی )) در مواقع نیاز ، تنها از آنان برای درمان استفاده می کرده و پزشک دیگری را نمی پذیرفته است . (139)

فراوانی پزشکان مسلمان

پزشکان مسلمان که در دوره اسلامی پای در میدان نهاده اند ، چنان فراوانند که کتب دایره المعارف و غیر آن نتوانسته اند به طور کامل و شایسته به ضبط اسامی آنان اقدام کنند و تنها تعداد اندکی از آنان را ذکر کرده اند .

کافی است که در اینجا بگوییم : در این کتابها تعداد و شمار اطبایی که در زمان ((المقتدر باللّه )) یعنی سال 309 می زیسته اند و از آنان امتحان به عمل آمد ، 860 نفر ذکر شده است . اینان ، جواز اشتغال به پزشکی دریافت داشتند و مشغول به طبابت گشتند . این تعداد ، غیر از کسانی است که به دلیل شهرتی که داشته اند از امتحان بی نیاز تشخیص داده شده اند و یا کسانی که در خدمت سلطان به طبابت مشغول بوده اند . (140)

((سیف الدوله )) چون بر سر سفره می نشست ، 24 پزشک نیز همراه او بودند . بعضی از

آنان ، دو مقرری از وی دریافت می کردند ؛ زیرا از دو دانش خود ، او را بهره مند می ساختند . (141) تعداد 56 طبیب در خدمت ((متوکل عباسی )) بوده اند . (142)