ادب و آداب زائر صفحه 49

«عاقل و خردمند، کسی است که تجربه‌ها، او را پند آموزد».

19. دوری از فرومایگان‌

در بین خانواده و اقوام و خویشان و نیز در جامعه، گاهی افرادی هستند که متأسفانه فرومایه و پست‌اند و برای نجات خود از این حالت شیطانی، اقدامی نمی‌کنند؛ نه از تجربه‌های با ارزش دیگران استفاده می‌کنند و نه در مجالس وعظ و نصیحت حاضر می‌شوند و نه با خردمندان و عالمان همنشین می‌گردند.

گاهی چنین افرادی در سفر حج همسفر انسان می‌شوند. زائر باید از رفت و آمد و همنشینی با آنان پرهیز کند تا از زیان و شرّ آنان، در امان بماند. اگر با یکی از آنان هم اتاق شود و جابه جایی برای کاروان امکان‌پذیر نباشد، با حوصله و متانت، حلم و بردباری صبر کند تا این سفر به پایان برسد. از حضرت رضا(ع) درباره نشانه فرومایگی پرسیدند، حضرت در پاسخ فرمود:

«مَنْ کَانَ لَهُ شَی‌ءٌ یُلْهِیهِ عَنِ اللَّهِ»؛ (1)

«کسی که چیزی داشته باشد و آن چیز او را از یاد خدا بازدارد».

غفلت از یاد حق و دوری از بندگی و اطاعت خدا،