اخلاق و آداب در حج و زیارت صفحه 109

ادا می‌کنند» (1) این روایات خط مشی شیعه را در برابر دیگران روشن می‌سازد تا عزّت شیعه پا بر جا بماند و مصلحت عموم مسلمانان رعایت شود و تخلّف از این خط مشی را موجب ذلت و خواری و بهانه دادن به دست مخالفان می‌داند که ائمه علیهم السلام به آن راضی نیستند و با اینهمه اگر از ناحیه مخالفان در زمان حاکمیت آنها نسبت به شیعه ناروایی رخ دهد، شیعه باید به حکم تقیه و تا آنجا که مصلحت اسلام است تحمل کند و کظم غیظ نماید و بردباری را پیشه سازد.

امام صادق علیه السلام دراین‌باره می‌فرماید:

«کظم الغیظ من العدّو فی دولتهم تقیة خرم لمن أخذ به و تحرز به من التعرض للبلاء فی الدنیا و معاندة الاعداء فی دولتهم و مماظتهم فی غیر تقیة ترک أمراللَّه عزّوجلّ، فجاملوا الناس یسمن ذلک لکم عندهم و لا تعادوهم فتحملوهم علی رقابکم فتذلوا» (2)

«فرو خوردن خشم در برابر دشمنان در دولت آنها، تقیه و دوراندیشی است برای آنکس که بدان عمل کند و بدینوسیله از تعرض بلا در دنیا مصون بماند و عناد دشمنانشان را در دولتشان دفع کند و درگیر شدن با آنها بدون تقیه مخالفت با امر خداوند بزرگ است. پس با مردم سازش و مدارا کنید تا شما را در نظر آنان سنگین جلوه دهد و با آنان دشمنی نکنید که موجب شود آنها را بر خودتان مسلط نمایید و خوار و ذلیل گردید.»