- جایگاه تزکیه و اخلاق 4
- ضعفهای اخلاقی و عملی 7
- مسؤولیت سنگین اخلاقی ما 8
- اشاره 11
- بخش اول: مقدمات سفر 11
- توجه به عظمت حج 11
- الف- تجرید قلب: 13
- تجرید قلب و خلوص نیت 13
- ب: خلوص نیت 14
- انقطاع و هجرت الی اللَّه 15
- اشاره 15
- در میعادگاه عشق 17
- اصناف حج گزاران 19
- اشاره 20
- آموزش احکام و مناسک 20
- وظایف امروز ما و زائران 23
- گستردگی مسائل و اسرار حج 23
- نماز و سایر احکام 24
- اصلاح مال و مسائل حقوقی 25
- اشاره 25
- مسائل حقوقی مردم 27
- تأمین هزینه زندگی 28
- مسائل اخلاقی 28
- وصیت 29
- تهذیب نفس و آمادگی روحی 30
- رهنمود امامان علیهم السلام 31
- انتخاب همسفر مناسب 33
- لوازم سفر و توشه حلال 35
- اشاره 35
- تذکر ضروری 36
- ره توشه تقوا 37
- تودیع و بدرقه مسافر 38
- غسل: 40
- آغاز سفر: 40
- بخش دوم: آداب و اخلاق در سفر 40
- صدقه 43
- مراقبت اخلاقی در جمع میهمانان خدا 45
- اشاره 45
- امنیت اخلاقی در حرم 47
- امنیت ناموسی 50
- توصیه به بانوان: 51
- بردباری در مشقتهای سفر 52
- اشاره 54
- اخلاق و آداب مصاحبت 54
- طرح دوستی افکندن 55
- حسن معاشرت 56
- حسن خلق 58
- اخلاق سفر در کلام لقمان 59
- تحمل ناسازگاریها 60
- آزار نرساندن به دیگران 62
- عفو و گذشت 64
- مروت و جوانمردی 65
- کمک به همسفران 66
- کار کردن در سفر 68
- پاداش خدمه و پرستاران 70
- توصیه و تذکر به خدمه 71
- همراهی با همسفران 72
- خضوع و تواضع 75
- پرهیز از عُجب و غرور 78
- اشاره 80
- آداب سخن و سکوت 80
- مراقبت زبان در معاشرت 83
- سخن گفتن با دیگران 84
- مکان نشستن 86
- اشاره 86
- آداب مجلس و اخلاق مجالست 86
- احترام به شخصیت دیگران 87
- مزاح و تبسم 89
- توسعه مجلس 91
- امانت مجلس 92
- فقه معیشت در سفر 93
- دو تذکر مهم: 96
- حفظ هزینه سفر 97
- همگون بودن معیشت 98
- غذا خوردن گروهی 99
- رعایت بهداشت 100
- رفتار با دیگر زائران 102
- بخش سوم: اخلاق و آداب در حرمین 102
- اشاره 102
- شیعه باید اسوه حسنه باشد 104
- پاسداری کرامت شیعه 110
- خط مشی اصولی شیعه 110
- آداب و وظایف در حرمین 111
- اشاره 111
- آداب مسجدالحرام 112
- وظایف زائر 115
- خالی کردن مطاف برای دیگران 117
- استلام حجر 118
- حضور جدی در نماز جماعت 119
- تفکیک نماز از زیارت 120
- نکاتی درباره نماز 121
- تذکراتی درباره مسجد النبی و مسجد الحرام 122
- تذکراتی در بقیع 124
- در بازار و خیابان 125
- رعایت مقررات 127
- عمره مفرده 127
- بخش چهارم: اغتنام فرصت، تودیع، ره آورد سفر 129
- اغتنام فرصتهای معنوی حج 129
- تمرین عطوفت و رأفت 133
- اشاره 133
- یک داستان آموزنده 135
- دعا و نیابت برای دیگران 137
- وداع با حرمین 138
- تودیع با حرمین: 138
- وداع با کعبه معظمه 138
- اشاره 138
- سوغات سفر 141
- اشاره 141
- هدیه حج: 142
- حاجی! از مهمانی خدا چه آوردی؟ 143
- آداب زمزم 143
- بازگشت به وطن 145
عمره مفرده
یکی از مستحبات، عمره مفرده است و تکرار آن به
«قصد رجاء»
محدودیت زمانی ندارد، عمره مفرده را میتوان به قصد نیابت معصومین علیهم السلام و مؤمنین حتّی برای چندین نفر، نیابت کرد. اما از این نکته نباید غفلت ورزید که هر چند عمره مفرده در اصل مستحب است ولی هر گاه کسی برای عمره محرم شد، اتمام آن به وجهِ صحیح مانند مناسک عمره و حج تمتع واجب است وگرنه تبعات و آثار آن بدون کم و کاست باقی میماند.
بنابراین، زائران را در صورتی میتوانیم به عمره مفرده تشویق کنیم که از صحّت اعمال و نمازشان کاملا مطمئن باشیم، در غیر این صورت بهتر آن است که زائر بجای عمرههای مکرر، طواف مستحبی کند که مشکلی ندارد و نماز طواف را در هر نقطهای از مسجد الحرام بخواند کافی است و لازم نیست پشت مقام باشد و مزاحم نماز واجب دیگران شود. مخصوصاً به بانوان توصیه میشود که نماز طواف خود را در مواقع ازدحام جمعیت، با فاصله بیشتری از مقام و پشت سر مردان بخوانند تا حضورِ قلب بیشتری داشته باشند و مورد اذّیت دیگران یا اهانت مأموران قرار نگیرند.
بیتوجهی به این تذکرات، چنانکه میبینیم، چهره نامطلوبی از ایرانیان نشان میدهد که عملًا در برخورد دیگر زائران و مأموران و شرطه حرم مشاهده میکنیم.
رعایت مقررات
در این سفر، چه از ناحیه کشور ما و چه از سوی کشور عربستان مقررّاتی وجود دارد که رعایت آنها وظیفه زائر است و برخی بیتوجهیها