اخلاق و آداب در حج و زیارت صفحه 15

نیّت و توجه به آن کانونی است که دل‌های پاکان را به خود متوجه کرده است؛ زیرا آنچه زائر در محشر حج نیت کند، در قیامت نیز حشر و نشرش با همان چیز خواهد بود.

چه، حج به معنای قصد است و قصد خالص و مقصد و نیت نباید جز خدا چیز دیگری باشد که قبله عشق یکی بیش نیست.

آنکه با ما سر سودا سپرد نیست لایق که دگر جانگرد

هست آیین دو بینی ز هوس قبله عشق یکی باشد و بس

انقطاع و هجرت الی اللَّه‌

اشاره

«هجرت و انقطاع» در درونِ حج نهفته و نقطه آغازین آن، با همین فلسفه بوده است و این فلسفه باید در روح حج همچنان باقی و ماندگار باشد.

«هر گاه به داستان حضرت ابراهیم علیه السلام و هجرت او با زن و فرزندش به سرزمین مکه و اسکان آنها در آن دیار مقدس بنگریم و به حوادثی که برای آنها پیش آمد مانند ذبح اسماعیل و فدا آمدن از جانب خداوند برای وی و بنای خانه کعبه، دقّت کنیم، یک دوره کامل از سیر بندگی را می‌بینیم که یک بنده از خویشتن به خدا سفر می‌کند و از سرزمین دور، بارِ سفر می‌بندد، تا به ساحت قرب ره می‌گشاید و از زخارف دنیا و لذات و آرزوی جاه و مال و زن و فرزند چشم می‌پوشد تا از وساوس شیطان رهایی می‌یابد و با اخلاص و توجه تمام به مقام قرب و خانه کبریایی متوجه می‌گردد. اینها منزل‌هایی است متعدد و پیاپی که به صورت تسلسل پیموده می‌شود و