اخلاق و آداب در حج و زیارت صفحه 22

دیگر و این امر به فقه دین و انجام صحیح عمل و سایر شرایط بستگی دارد و از همین جاست که ضرورت آموزش فقه و معارف حج احساس می‌گردد.

پیامبر گرامی و ائمه علیهم السلام اهتمام بسیار داشتند تا مسائل حج را به مردم بیاموزند و چهره حج را از آنچه در جاهلیت مرسوم بوده است، بزدایند.

امام صادق علیه السلام می‌فرماید: «رسول خدا صلی الله علیه و آله ده سال در مدینه بسر بردند و حج ننمودند (1) تا اینکه آیه وَأَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ یَأْتُوکَ رِجَالًا وَعَلَی کُلِّ ضَامِرٍ یَأْتِینَ مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ (2) نازل شد و موظف گردید در میان مردم آهنگ حج را ندا دهد تا پیاده و سواره از راههای دور بیایند. به دنبال این فرمان، حضرتش منادیان را دستور دارد تا با بانگ بلند اعلام کنند: که پیامبر عازم حج است. در پی این اعلام، مردم مدینه و اطراف آن و سایر اعراب آگاه شدند و برای برگزاری فریضه حج گرد آمدند تا در ملازمت پیغمبر صلی الله علیه و آله حج‌گزارند مسائل ومناسک را از آن حضرت فراگیرند آنگاه امام صادق علیه السلام تمام اعمال و مناسک را، که رسول خدا صلی الله علیه و آله انجام داده بودند، از آغاز تا پایان، بطور مشروح بیان فرموده است. (3) بدین ترتیب حج پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله آموزش عملی مناسک نیز بود که پیروانش آن را برای همیشه و تا قیامت دستور العمل قرار داده و می‌دهند.

1- از روایات دیگری استفاده می‌شود که پیامبر صلی الله علیه و آله بطور مکرر حج گزارده‌اند، اما حج به صورت رسمی‌و اعلام عمومی، همان «حجة الوداع» بوده است.
2- حج: 27
3- تهذیب، ج 5، ص 457-/ 454