- جایگاه تزکیه و اخلاق 4
- ضعفهای اخلاقی و عملی 7
- مسؤولیت سنگین اخلاقی ما 8
- بخش اول: مقدمات سفر 11
- توجه به عظمت حج 11
- اشاره 11
- تجرید قلب و خلوص نیت 13
- الف- تجرید قلب: 13
- ب: خلوص نیت 14
- انقطاع و هجرت الی اللَّه 15
- اشاره 15
- در میعادگاه عشق 17
- اصناف حج گزاران 19
- اشاره 20
- آموزش احکام و مناسک 20
- وظایف امروز ما و زائران 23
- گستردگی مسائل و اسرار حج 23
- نماز و سایر احکام 24
- اشاره 25
- اصلاح مال و مسائل حقوقی 25
- مسائل حقوقی مردم 27
- تأمین هزینه زندگی 28
- مسائل اخلاقی 28
- وصیت 29
- تهذیب نفس و آمادگی روحی 30
- رهنمود امامان علیهم السلام 31
- انتخاب همسفر مناسب 33
- اشاره 35
- لوازم سفر و توشه حلال 35
- تذکر ضروری 36
- ره توشه تقوا 37
- تودیع و بدرقه مسافر 38
- غسل: 40
- بخش دوم: آداب و اخلاق در سفر 40
- آغاز سفر: 40
- صدقه 43
- مراقبت اخلاقی در جمع میهمانان خدا 45
- اشاره 45
- امنیت اخلاقی در حرم 47
- امنیت ناموسی 50
- توصیه به بانوان: 51
- بردباری در مشقتهای سفر 52
- اشاره 54
- اخلاق و آداب مصاحبت 54
- طرح دوستی افکندن 55
- حسن معاشرت 56
- حسن خلق 58
- اخلاق سفر در کلام لقمان 59
- تحمل ناسازگاریها 60
- آزار نرساندن به دیگران 62
- عفو و گذشت 64
- مروت و جوانمردی 65
- کمک به همسفران 66
- کار کردن در سفر 68
- پاداش خدمه و پرستاران 70
- توصیه و تذکر به خدمه 71
- همراهی با همسفران 72
- خضوع و تواضع 75
- پرهیز از عُجب و غرور 78
- اشاره 80
- آداب سخن و سکوت 80
- مراقبت زبان در معاشرت 83
- سخن گفتن با دیگران 84
- آداب مجلس و اخلاق مجالست 86
- مکان نشستن 86
- اشاره 86
- احترام به شخصیت دیگران 87
- مزاح و تبسم 89
- توسعه مجلس 91
- امانت مجلس 92
- فقه معیشت در سفر 93
- دو تذکر مهم: 96
- حفظ هزینه سفر 97
- همگون بودن معیشت 98
- غذا خوردن گروهی 99
- رعایت بهداشت 100
- اشاره 102
- رفتار با دیگر زائران 102
- بخش سوم: اخلاق و آداب در حرمین 102
- شیعه باید اسوه حسنه باشد 104
- پاسداری کرامت شیعه 110
- خط مشی اصولی شیعه 110
- آداب و وظایف در حرمین 111
- اشاره 111
- آداب مسجدالحرام 112
- وظایف زائر 115
- خالی کردن مطاف برای دیگران 117
- استلام حجر 118
- حضور جدی در نماز جماعت 119
- تفکیک نماز از زیارت 120
- نکاتی درباره نماز 121
- تذکراتی درباره مسجد النبی و مسجد الحرام 122
- تذکراتی در بقیع 124
- در بازار و خیابان 125
- رعایت مقررات 127
- عمره مفرده 127
- بخش چهارم: اغتنام فرصت، تودیع، ره آورد سفر 129
- اغتنام فرصتهای معنوی حج 129
- تمرین عطوفت و رأفت 133
- اشاره 133
- یک داستان آموزنده 135
- دعا و نیابت برای دیگران 137
- تودیع با حرمین: 138
- وداع با حرمین 138
- وداع با کعبه معظمه 138
- اشاره 138
- سوغات سفر 141
- اشاره 141
- هدیه حج: 142
- حاجی! از مهمانی خدا چه آوردی؟ 143
- آداب زمزم 143
- بازگشت به وطن 145
بلکه کار خیری که میتوانی و میخواهی انجام دهی خود با دست خود انجام ده و به دیگران موکول نکن؛ زیرا نمیدانی که دیگران پس از تو چه خواهند کرد. بعلاوه اعمال صالحی که انسان خود با ایمان و اخلاص و گذشت انجام دهد ارزش و پاداش دیگری دارد.
در هر حال، در این دو روایت تضادی نیست بلکه آنها مکمّل یکدیگرند و هر یک در جای خود صحیح است.
تهذیب نفس و آمادگی روحی
ز منجلاب هوس گربرون نهی قدمی نزول در حرم کبریا توانی کرد
زائر گرامی! بدان که سفر بسیار مهمی را در پیش داری، به مهمانی خداوند رهسپاری، پس برای این مهمانی بزرگ خود را مهیا ساز. روح را مصفا کن و هفتهها پیش از عزیمت با مراقبتهای اخلاقی و مجاهدت و خودسازی، در تهذیب نفس بکوش تا شایسته چنین سفر روحانی و حرم کبریایی شوی. چشم و گوش و دست و زبان و قلب و قالب را از معاصی مصون بدار و از گناهان گذشته توبه و استغفار کن و به درگاه خدا تضرع نما که لیاقت درک محضرش را به تو عنایت کند. با تلاوت قرآن، دعا و توسل، عبادت و تهجد، تفکر و تأمل، مراقبه و محاسبه خود را از آلودگیها پیراسته گردان و آرایش معنوی ده و در حفظ ظاهر و باطن بکوش و به صورت اسلامی و سیرت ایمانی اهتمام ورز، تا شایستگی تشرف به بارگاه دوست و محضر محبوب را به دست آری و لایق زیارت بیتاللَّه و قبر رسولاللَّه و ائمه طاهرین علیهم السلام شوی و از عبادت خود لذت ببری و با عمل مقبول و سعی مشکور از سفر حج بازگردی.