اخلاق و آداب در حج و زیارت صفحه 48

بدیهی است که در چنین فضای روحانی و حریم امنی، باید همه حج‌گزاران در امان باشند. آیه وَمَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً (1) هر گونه امنیتی را شامل است. امنیت جانی، مالی، دینی و ناموسی، ... از شؤون امنیت، امنیت اخلاقی است. از این‌رو دست و زبان و همه اعضا و جوارح را در این حریم پاک باید به بند بندگی کشید تا کاری بر خلاف شؤون حج و آن محضر باشکوه انجام ندهند و این تمرینی باشد برای یک مسلمان که در همه حال و تمام عمر و هر جا که باشند، از سلامت و امنیت اخلاقی برخوردار گردند، بدانگونه که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود:

«الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ یَدِهِ وَ لِسانِهِ»

امام علی بن موسی الرضا علیه السلام در بیان آثار و فلسفه حج، گفتار جامعی دارد؛ و از جمله به این نکته اخلاقی اشاره فرموده‌اند که: یکی از آثار حج باز داشتن نفس از فساد است:

«وَحظر الأَنْفُس عَنِ الفساد» (2)

و در همین حال باید بدانیم که نفس سرکش همه جا با ما است و شیطان افسونگر آدمیان را رها نمی‌سازد. بر سر راه بشر کمین می‌کند و با چهره‌های گوناگون و اشکال مختلف ظاهر می‌شود و از هر روزنه‌ای که بتواند نفوذ می‌کند تا روح عبودیت و بندگی را بگیرد و فضای صافی و روحانی حج را آلوده کند تا افراد را از آن سرزمین پاک، ناکام و با دست خالی برگرداند؛ چنانکه بر سر راه انبیا نیز در این سرزمین ظاهر شد و وسوسه‌ها کرد و داستان رجم شیطان به دست ابراهیم و اسماعیل و شکست دادن ابلیس، در این نبرد، با همین فلسفه بود و حاجیان که در رمی جمرات، این مصاف نمادین تاریخی میان حق و باطل و خدا و شیطان را