اخلاق و آداب در حج و زیارت صفحه 99

«ما احِبُّ أنْ یُذِلّ نَفْسَهُ لِیَخْرُجَ مَعَ مَنْ هُوَ مِثْله» (1).

«من دوست ندارم که او خود را خوار کند، او باید با امثال خود همسفر شود»

یکی از ویژگیهای حج در حال حاضر برای ایرانیان، همگون بودن معیشت به شکل طبیعی و سازمان یافته است. مسکن، پذیرایی، خوراک، وسیله نقلیه و سایر تدارکات با یک نظام هماهنگ و برابر برای کلیه زائران فراهم می‌گردد و تبعیضی در تقسیم امکانات وجود ندارد، همه بر سر یک سفره می‌نشینند و یکنوع غذا می‌خورند و در سایر موارد نیز یکسانند. در حالی که کشورهای دیگر چنین نیستند، و از این بابت نیز زائران ما باید سپاسگزار نعمت‌های الهی و قدردان مسؤولان حج و عوامل خدماتی باشند. البته بسیاری از زائران ما از این امتیازات ویژه آگاهی ندارند و چنین می‌پندارند که همه کشورها دارای چنین برنامه منظمی هستند، لذا لازم است در باب ذکر الطاف و نعمتهای الهی و سپاسگزاری از متصدیان امور جهت تأمین کامل رفاه زائران، این نکات در توجیه‌های اخلاقی و به منظور نعمت‌شناسی، به زائر گفته شود که در تقویت روحیه و شکر و سپاس تأثیر بسزا دارد: وَاذْکُروا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَیْکُم (2)

غذا خوردن گروهی‌

از آداب و سنن سفر، غذا را گروهی خوردن است، چرا که انس همسفران را افزون می‌سازد و لذت غذا خوردن را بیشتر می‌کند. لذا در