آیین اخلاق در قرآن صفحه 421

لِیَزْدادُوا إِیماناً مَعَ إِیمانِهِمْ وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ.» «1».

امّا کافران، ستمگران، متکبّران، تجاوزگران، منکران حق، شکّاکان، خودسران، دروغ‌گویان، طرفداران باطل، تندروان و اسراف‌گران، منحرفان، همه این‌ها که در نهایت راه مخالف شرع را برگزیده‌اند، خدای سبحان بر هدایت نکردن آنان بسنده نکرده و می‌فرماید: «إِنَّ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِآیاتِ اللَّهِ لا یَهْدِیهِمُ اللَّهُ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ.» «2». بلکه آنان بر گمراهی خود باقی می‌مانند و بر ضلالتشان می‌افزاید: «وَ یُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِینَ.» «3» و دل‌های آنان را سخت می‌کند: «وَ جَعَلْنا قُلُوبَهُمْ قاسِیَةً یُحَرِّفُونَ الْکَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ.» «4»، و بر دل‌ها، گوش‌ها و چشم‌هایشان مهر می‌زند: «وَ قَوْلِهِمْ قُلُوبُنا غُلْفٌ بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَیْها بِکُفْرِهِمْ فَلا یُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِیلًا.» «5».

و اوست که کر و کور می‌سازد: «فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمی أَبْصارَهُمْ.» «6»، و بر بیماری آنان می‌افزاید:

«فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً.» «7»، و زمان گمراهی و نابینایی آنان را طولانی می‌کند: «وَ یَمُدُّهُمْ فِی طُغْیانِهِمْ یَعْمَهُونَ.» «8»، و آنان را گرفتار نفاق و دورویی می‌سازد: «فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِی قُلُوبِهِمْ.» «9»، و آنها را دچار

__________________________________________________
(1)- فتح (48) آیه 4، 18 (- 2 ب): او کسی است که آرامش را در دل‌های مؤمن نازل کرد، تا ایمانی بر ایمانشان بیفزاید، و لشکریان آسمان و زمین از آن خداست.
(2)- نحل (16) آیه 104، آل عمران/ 86، مائده/ 51، انعام/ 144، توبه/ 19، 100، احقاف/ 10، صف/ 7، جمعه/ 5، مائده/ 108، توبه/ 24، 80، منافقون/ 6، صف/ 5، مائده/ 67، توبه/ 37، نحل/ 107، زمر/ 3، غافر/ 28 (- 6 الف و 13 ب): و کسانی که ایمان به آیات الهی ندارند، خداوند آنها را هدایت نمی‌کند و برای آنها عذاب دردناکی است.
(3)- ابراهیم (14) آیه 27، غافر/ 34، جاثیه/ 23، صف/ 5 (- 3 الف و 1 ب): و خداوند ظالمان و ستمگران را گمراه می‌سازد.
(4)- مائده (5) آیه 13 (- یک ب): و دل‌های آنان را سخت و سنگین نمودیم، آنها کلمات را تحریف و از محلّ و مسیر آن بیرون می‌برند.
(5)- نساء (4) آیه 155، بقره/ 7، اعراف/ 101، توبه/ 87، 93، یونس/ 74، نحل/ 108، کهف/ 57، غافر/ 35، جاثیه/ 23، منافقون/ 3 (- 6 الف و 5 ب): گفتند بر دل‌های ما پرده افکنده شده که مانع شنیدن و پذیرش دعوت شماست. خداوند به علّت کفر بر دل آنها مهر زده که به‌جز کمی ایمان نمی‌آورند!
(6)- محمّد (47) آیه 23 (- یک ب): پس گوش‌هایشان را کر و چشم‌هایشان را کور کرده است.
(7)- بقره (2) آیه 10 (- یک ب): خداوند هم بر بیماری آن‌ها می‌افزاید.
(8)- بقره (2) آیه 15 (- یک ب): و خدا آنها را در طغیانشان نگه می‌دارد تا به کلی سرگردان شوند.
(9)- توبه (9) آیه 77 (- یک ب): روح نفاق به‌طور مستمر و پایدار در دل آنها ریشه افکنده است.