آیین اخلاق در قرآن صفحه 436

ذیل تأمین می‌شود:

- امنیّت بدون ترس و بیم: «فَلا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ.»* «1».

- بنابراین اندوهی در کار نیست: «وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ.».*

- خواری و ذلّتی نیست: «یَوْمَ لا یُخْزِی اللَّهُ النَّبِیَّ وَ الَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ.» «2».

- محو گناهان و بخشش آنها: «وَ اللَّهُ یَعِدُکُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا.» «3» «کَفَّرَ عَنْهُمْ سَیِّئاتِهِمْ وَ أَصْلَحَ بالَهُمْ.» «4».

رحمت «5» (موقعی تجلّی می‌کند که شرور و عذاب، از کسانی برطرف می‌شود که خداوند آنها را دوست می‌دارد):

«وَ أَمَّا الَّذِینَ ابْیَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِی رَحْمَتِ اللَّهِ هُمْ فِیها خالِدُونَ.» «6»

جز این‌که شادمانی ایجابی روحی تنوّع بیشتری دارد، بنابراین؛ زندگی افراد خوشبخت، آن

__________________________________________________
(1)- بقره (2) آیه 38، 62، 112، 262، 274، 277، آل عمران/ 170، مائده/ 69، انعام/ 48، اعراف/ 35، 49، یونس/ 62، حجر/ 46، شعراء/ 89، سباء/ 37، فصّلت/ 30، 40، زخرف/ 63، دخان/ 55، احقاف/ 13 (- 12 الف و 8 ب): آنان نه ترسی دارند و نه اندوهگین خواهند شد.
(2)- تحریم (66) آیه 8 (- یک ب): در روزی خواهد بود که خداوند، پیامبر و کسانی را که با او ایمان آورده‌اند، خوار نمی‌کند.
(3)- بقره (2) آیه 268: و خداوند به شما وعده آمرزش و فزونی می‌دهد.
(4)- محمّد (47) آیه 2، بقره/ 268، 271، آل عمران/ 133، 136، 157، 195، نساء/ 31، 129، مائده/ 9، 65، انفال/ 4، 29، 74، هود/ 11، نور/ 22، 26، عنکبوت/ 7، احزاب/ 35، 71، سباء/ 4، فاطر/ 7، یس/ 11، زمر/ 35، غافر/ 7، شوری/ 25، احقاف/ 16، 31، فتح/ 5، 29، حجرات/ 3، حدید/ 20، 21، 28، حشر/ 12، تغابن/ 9، 17، طلاق/ 5، تحریم/ 8، ملک/ 12 (- 16 الف و 24 ب): خداوند گناهشان را می‌بخشد و کارشان را (در دنیا و آخرت) اصلاح می‌کند.
(5)- پاره‌ای از الفاظ عربی به حدّی از ظرفیت رسیده‌اند که مدلول یک کلمه قابل انبساط و انقباض است و در صورت‌های مختلف تنها باشد، یا همراه این و یا آن لفظ مربوط به کار رود، به رنگ‌های گوناگونی درمی‌آید و از این قبیل است واژه رحمت، اگر با کلمه رأفت همراه باشد، جنبه مثبت دارد، به معنای بخشش است، ولی اگر با واژه فضل همراه باشد، بیشتر نقش منفی دارد و به معنای نجات از عذاب و حفظ از بدی‌هاست، و بالاخره اگر تنها باشد، گاهی هر دو معنی را باهم دارد و هم‌چنین عنصر حمایت را در دو حالت اخیر می‌رساند؛ «وَ مَنْ تَقِ السَّیِّئاتِ یَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ.» غافر/ 9: که هرکس را در آن روز از بدی‌ها نگه داری مشمول رحمتت ساخته‌ای.
(6)- آل عمران (3) آیه 107، 132، 157، بقره/ 218، نساء/ 129، 175، أنعام/ 155، اعراف/ 57، 204، توبه/ 21، 71، 99، یونس/ 58، مریم/ 85، نور/ 56، نمل/ 46، یس/ 58، شوری/ 8، زخرف/ 32، جاثیه/ 30، حجرات/ 10، حدید/ 13، انسان/ 31 (- 12 الف و 11 ب): امّا آن‌هایی که چهره‌هایشان سفید شده، در رحمت خداوند خواهند بود و در آن جاودانه می‌باشند.