آیین اخلاق در قرآن صفحه 763

بِثَمَرِهِ فَأَصْبَحَ یُقَلِّبُ کَفَّیْهِ عَلی ما أَنْفَقَ فِیها وَ هِیَ خاوِیَةٌ عَلی عُرُوشِها وَ یَقُولُ یا لَیْتَنِی لَمْ أُشْرِکْ بِرَبِّی أَحَداً.» «1»

«قالَ إِنَّما أُوتِیتُهُ عَلی عِلْمٍ عِنْدِی أَ وَ لَمْ یَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَهْلَکَ مِنْ قَبْلِهِ مِنَ الْقُرُونِ مَنْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَ أَکْثَرُ جَمْعاً» «2»

«فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَیِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَ حاقَ بِهِمْ ما کانُوا بِهِ یَسْتَهْزِؤُنَ» «3»

«هنگامی که رسولان آنها با معجزات و دلایل روشن به سراغ آنها آمدند، (از آنان روی گرداندند و) تنها به معلوماتی که خود داشتند، دل بستند و خوشحال بودند (همین باعث شد تا) آنچه را که از عذاب و تهدیدهای الهی بود، به باد استهزا می‌گرفتند، بر سر آنان فرود آید!»

دلبستگی به دنیا:

__________________________________________________
(1)- کهف (18) آیه 32- 42: «برای آنها مثالی بزن: آن دو مرد، که برای یکی از آنان دو باغ از انواع انگورها قرار دادیم و گرداگرد آن دو (باغ) را با درختان پوشاندیم و در میانشان زراعت پربرکتی قرار دادیم. هر دو باغ میوه آورده بود (میوه‌ها فراوان) و چیزی فرو گذار نکرده بود. میان آن دو (باغ) نهر بزرگی جاری ساخته بودیم، صاحب این باغ درآمد فراوانی داشت (ولی از آنجا که انسان کم‌ظرفیّت بود)، به همین جهت به دوستش- درحالی‌که با او گفت‌وگو می‌کرد- گفت: من از نظر ثروت از تو برتر و از نظر نفرات نیرومندترم، و درحالی‌که نسبت به خود ستمکار بود، وارد باغ شد (نگاهی به درختان سرسبز و آن همه میوه و محصول فراوان کرد و از روی غفلت) گفت: من گمان نمی‌کنم، هرگز این باغ نابود شود و باور نمی‌کنم، قیامت برپا گردد، اگر به سراغ پروردگارم بازگردانده شوم (و قیامتی در کار باشد)، جایگاهی بهتر از اینجا خواهم یافت. دوست (باایمان) وی- درحالی‌که با او گفت‌وگو می‌کرد- گفت: آیا به خدایی که تو را از خاک آفرید و سپس از نطفه، و پس از آن تو را مرد کاملی قرار داد، کافر شدی؟ ولی من کسی هستم که اللّه پروردگار من است و هیچ‌کس را شریک پروردگارم قرار نمی‌دهم. چرا هنگامی که وارد باغت شدی، نگفتی این نعمتی است که خدا خواسته است، هیچ قوّت (و نیرویی) جز از ناحیه خدا نیست، اگر می‌بینی از نظر مال و فرزند از تو کمترم، شاید پروردگارم بهتر از باغ تو به من بدهد! و مجازات حساب شده‌ای (صاعقه) از آسمان بر باغ تو فروفرستد، به‌گونه‌ای که او را به زمین بی‌گیاه لغزنده‌ای مبدّل کند و این چشمه و نهر جوشان در اعماق آن فرو رود، آن‌چنان‌که هرگز قدرت جست‌وجوی آن را نداشته باشی! (و بالاخره به فرمان خدا عذاب) محصولات او را احاطه کرد، او مرتّبا دست‌ها را به هم می‌مالید و در فکر هزینه سنگینی بود که در آن خرج کرده بود، درحالی‌که بر پایه‌ها فروریخته بود، می‌گفت: کاش احدی را شریک خدا نمی‌دانستم!»
(2)- قصص (28) آیه 78 گفت: من این ثروت به وسیله دانشی که نزد من است، به دست آورده‌ام! آیا او نمی‌دانست خداوند اقوامی را قبل از او هلاک کرد که از او نیرومندتر و (آگاه‌تر) و ثروتمندتر بودند؟!
(3)- غافر (40) آیه 83.