عین الحیات صفحه 219

[تحذیر از ضحک و کسالت]

اشاره

یا أباذر اعلم أن فیکم خلقین: الضحک من غیر عجب، و الکسل من غیر سهو.

ای ابوذر بدان که در میان شما دو خلق بد هست: خندیدن عبث در غیر هنگام تعجب، و کَسَل و سستی در عبادت، دانسته بدون سهو و فراموشی.

در این فقره حضرت دو خصلت را مذمت فرموده:

خصلت اول: بسیار خندیدن به عبث

و این از غفلت و غرور ناشی می‌شود. و اگرنه کسی که بر احوال خود و گناهان خود مطلع باشد و از اهوالی که در پیش دارد در حذر باشد، البته خنده او کم و حزن او بسیار می‌باشد.

چنانچه در باب صفات مؤمن وارد شده است که: خوشحالی او در روی اوست و اندوه او در دل اوست.

و این صفت نیز مذموم است که آدمی پیوسته ترشرو باشد که مردم از او متنفر باشند.

بلکه مؤمن می‌باید گشاده‌رو و متبسم باشد. و خوش طبعی و مزاح، قدری از آن مطلوب است اما زیادتی در خنده و مزاح هر دو بد است و مذموم است.