ملکوت اخلاق: گلگشتی در جلوه‌های رفتاری و گفتاری پیامبر اعظم صلی‌الله علیه و آله صفحه 119

خانواده و گفت‌وگو و انس گرفتن با آنان و تأمین نیازهای روحی و عاطفی آنان و بخش دیگر را برای خود و مردم گذاشته بود. چون در اوقات حضور آن حضرت در خانه نیز مراجعه کنندگان با ایشان کار داشتند، پیامبراکرم صلی الله علیه و آله بخشی از وقت درون خانه را برای رسیدگی به امور مردم و برآوردن نیازهای آنان اختصاص داده بود. (1) 349

از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده است که فرمود:

کُن عَلی عُمْرِکَ أَشَحَّ مِنکَ عَلی دِرْهَمِکَ وَ دینارِکَ. (2) 350

بر عمر خود، بخیل‌تر از درهم و دینارت باش.

33 عزت نفس

پیشوایان حق در سخت‌ترین شرایط از خود ضعف نشان ندادند و جز در مقابل خداوند، از کسی ترحم (استرحام) نخواستند. آنان به پیروان خود آموختند که عزت مؤمن در بی‌نیازی از مردم است. نبی مکرم اسلام می‌فرماید:

عِزُّ الْمُؤمِنِ اسْتِغْناؤُه عَنِ النَّاسِ. (3) 351

عزت مؤمن در بی‌نیازی او از مردم است.

البته این سخن به معنای بی‌نیازی انسان‌ها از یکدیگر نیست، بلکه نشان دهنده آن است که آدمی در روابط اجتماعی و رفع نیازها، همواره باید حفظ عزت نفس خود را در نظر داشته باشد، همان‌گونه که پیامبر عزت‌مند اسلام در سخنی دیگر می‌فرماید:

1- . مکارم اخلاق، ص 13.
2- . مکارم الاخلاق، ص 460.
3- . شیخ عباس قمی، انوار البهیه، ص 221.