ملکوت اخلاق: گلگشتی در جلوه‌های رفتاری و گفتاری پیامبر اعظم صلی‌الله علیه و آله صفحه 121

اسْتَغْنُوا عَنِ النَّاسِ وَلَوْ بِشَوْصِ السِّواکِ. (1) 354

از مردم بی‌نیاز باشید، هر چند با ترکِ خواستن چوب مسواک.

پیامبر کرامت و عزت در همین باره برای پرهیز از سؤال کردن می‌فرماید:

لَوْ یَعْلَمُونَ ما فِی الْمَسْأَلَةِ ما هَشَی احَدٌ یَسْأَلُهُ شَیْئاً. (2) 355

اگر مردم می‌دانستند در سؤال چه (زشتی‌ها و آبروریزی‌هایی) نهفته است، هرگز کسی از کسی چیزی درخواست نمی‌کرد.

پیامبران در کمال مناعت طبع و استغنا از مردم قرار داشتند و می‌کوشیدند تا دیگران را به ساده‌زیستی همراه با عزت دعوت کنند. پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله در سفارش به ابوذر غفاری رحمه الله می‌فرماید:

یا اباذرُ ایَّاکَ وَ السُّؤالَ فَانَّهُ ذُلٌّ حاضِرٌ وَ فَقْرٌ تَتَعَجَّلُهُ وَ فِیهِ حِسابٌ طَوِیلٌ یَوْمَ الْقِیامَةِ. (3) 356

ای ابوذر! از سؤال کردن (اظهار نیاز و نداری) بپرهیز؛ چون این کار، ذلت نقد است و فقری است که خود به استقبال آن رفته‌ای و این کار در روز قیامت، حساب طولانی خواهد داشت.

حضرت علی علیه السلام می‌فرماید:

این سخن پیامبر را بپذیرید که فرمود: هر کس درِ سؤال بر خود بگشاید، خداوند درِ نیاز بر او باز کند. (4) 357

1- . من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 71.
2- . الجامع الصغیر، ج 2، ص 431.
3- . وسائل الشیعه، ج 6، ص 308.
4- . کافی، ج 4، ص 19.