- درآمد 1
- پیشگفتار 3
- بخش اول: مروارید نبوت در یک نگاه 9
- اشاره 9
- روزشمار زندگی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 10
- سال اول هجری 15
- سال دوم هجری 16
- سال سوم هجری 17
- سال چهارم هجری 18
- سال ششم هجری 19
- سال پنجم هجری 19
- سال هفتم هجری 20
- سال هشتم هجری 21
- سال دهم هجری 22
- سال نهم هجری 22
- سال یازدهم هجری 23
- بخش دوم: 114 جلوه رفتاری و گفتاری پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 24
- اشاره 24
- فصل اول: اخلاق فردی 25
- درآمد 25
- اشاره 28
- آینه نبی صلی الله علیه و آله 28
- 1 لباس و پوشش 29
- 2 خوردن و آشامیدن 31
- 3 بهداشت 35
- 4 آراستگی 38
- 5 خواب و استراحت 40
- 6 توکل 42
- 7 خداترسی و ذکر مدام 44
- 8 قرآن خواندن 47
- 9 عبادت رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 49
- 10 نیایش 52
- 11 نمازگزاری 55
- 12 روزه 58
- 13 همرنگی و دوری از تکلّف 61
- 14 انجام کارهای شخصی 64
- 15 حفظ زبان 66
- 16 شوخ طبعی 67
- 17 استقامت و پایداری 73
- 18 نظم و انضباط 77
- 19 قناعت و ساده زیستی 82
- 20 دلسوزی 85
- 21 محکم کاری 87
- 22 خوش رویی 88
- 23 خویشتنداری 91
- 24 محبت نبوی 93
- 25 حیای رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 95
- 26 شرح صدر و گذشت 97
- 27 صلابت و قاطعیت رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 101
- 28 زهد پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 104
- 29 خشوع 111
- 30 فروتنی 112
- 31 صبر و تحمل 114
- 32 وقتشناسی 117
- 33 عزت نفس 119
- 34 توبه و استغفار 122
- 35 سخاوت رسول اعظم صلی الله علیه و آله 126
- 36 شجاعت 127
- 37 تکبر گریزی 130
- 38 علم پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 132
- 39 گناه گریزی 134
- 40 انس با خدا 136
- 41 تکریم دیگران 139
- 42 مدارا 141
- 43 خاموشی 144
- 44 دوراندیشی 146
- 45 فصاحت و بلاغت 149
- 46 علاقه به زادگاه 150
- 47 بزرگواری و چشم پوشی 152
- 48 امانتداری 155
- 49 راستگویی 157
- 50 یکساننگری 158
- 51 احسان و نیکی به سائل 160
- 52 غیبت گریزی 162
- 53 وفای به عهد 164
- 54 گریستن بر فراق خویشاوندان 167
- 55 بخل گریزی 170
- 56 مسافرت 172
- 57 شبانی 175
- 58 تجارت 177
- 59 رأفت به حیوانات 180
- فصل دوم: اخلاق خانوادگی 182
- 60 کودکی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 182
- 61 پاسداشت مقام مادر 184
- 62 همسر گزینی 187
- 63 مهریه (مادی و معنوی) 192
- 64 ازدواجهای پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 194
- 65 پذیرش شفاعت همسر 196
- 66 همسر داری 197
- 67 کار در خانه 201
- 68 احترام به زنان 202
- 69 فرزند داری 204
- 70 رعایت عدالت میان فرزندان 208
- فصل سوم: اخلاق اجتماعی 210
- 71 احترام به دیگران 210
- 72 همسایهداری 212
- 73 رفتار با کودکان 215
- 74 درک جوانان 217
- 75 پاسداشت کهن سالان 221
- 76 یتیم نوازی 223
- 77 میهمان دوستی 225
- 78 صله رحم 227
- 79 مسکین نوازی 230
- 80 پاداش نیکیها 232
- 81 مردم داری 235
- 82 رعایت حقوق دیگران 237
- 83 وفاق و همگرایی 240
- 84 ارزش مداری 241
- 85 تعاون و همیاری 243
- 86 حفظ حریمها در معاشرت 245
- 87 خطاپوشی 248
- 88 ادای حقوق دوستان 249
- 89 رعایت حال نمازگزاران 250
- 90 عیادت و پرستاری از بیمار 252
- 91 دانش پروری 257
- 92 موعظه و پند دهی 259
- 93 مشورت و نظر سنجی 261
- 94 عدالت ورزی 264
- 95 مسئولیت پذیری 266
- 96 میانهروی در زندگی 268
- 97 کار و تلاش 270
- 98 ورزش و پرورش جسم 273
- 99 قانون گرایی 275
- 100 پیشگیری از تبعیض 277
- 101 برخورد با حیف و میل بیتالمال 278
- 102 ستم ناپذیری 280
- 103 سازش ناپذیری 282
- 104 مبارزه با تبعیض نژادی 284
- 105 رفتار با اسیران 288
- 106 داوری خردمندانه 292
- 107 نفی قومگرایی 293
- 108 پیمان برادری 295
- 109 بت زدایی 296
- 110 خرافه زدایی 298
- 111 امان دادن به دشمن 299
- 112 تألیف قلوب 303
- 113 مهربانی با اقلیتهای مذهبی 304
- 114 مشکل گشایی 306
- رفتار رسول اعظم صلی الله علیه و آله به توصیف امام حسن و امام حسین علیه السلام 309
- واپسین کلام 309
- رفتار رسول اعظم صلی الله علیه و آله به توصیف امام خمینی رحمه الله 312
- تزکیه نفس 312
- مکارم اخلاق و تقوا 312
- انسان سازی 313
- نشان دادن راه، از ظلمت به نور 313
- پیامبر صلی الله علیه و آله از نگاه چند تن از اندیشمندان غربی 314
- کتابنامه 317
ا
59 رأفت به حیوانات
رحمت و رأفت، یکی دیگر از صفات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بود. او نه تنها نسبت به انسانها، بلکه در حق حیوانات نیز عطوفت و مهربانی میکرد تا جایی که خداوند به او «رحمة للعالمین» لقب داد: «وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمینَ.» ایشان مسلمانان را به مهربانی نسبت به حیوانات تشویق میفرمود و با رفتار رأفتآمیز خود به شتر و اسب سواریاش، به آنان میآموخت که با حیوان باید مهربان بود.
روزی برای اصحاب تعریف کرد که مردی تشنه کام در حالیکه عطش، او را سخت کلافه کرده بود، به چاه آبی رسید. به درون چاه رفت و از آب آن نوشید. سپس بالا آمد. ناگهان سگی را دید که زبان خود را بیرون آورده است و از شدت عطش خاک میخورد. مرد گفت: این سگ نیز تشنه شده است. بار دیگر به درون چاه رفت و کلاه خود را پر آب کرد. آن را با دهان گرفت و بالا آمد و سگ را آب داد. خداوند به پاس این محبت، وی را مورد مغفرت قرار داد. اصحاب گفتند: ای پیامبر خدا! یعنی ما در برابر کمک به حیوانات نیز پاداش داریم؟ پیامبر فرمود: آری، کمک به هر جانداری پاداش دارد. (1) 523 دایره رحمت و عطوفت پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله به اندازهای وسیع بود که حتی پرندگان را شکار نمیکرد. رسول خدا صلی الله علیه و آله از گوشت پرنده شکار شده میل میکرد، ولی خودش آن را شکار نمیکرد. از علی علیه السلام روایت شده است که فرمود:
1- . عبدالکریم بیآزار شیرازی، اخلاق پیامبر، ص 8.