- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- مفهوم سیره 5
- فصل اول: کلیات 5
- بدعت در مقابل سیره و سنت 7
- اهمیت و ضرورت پیروی از سیره پیامبر اعظم(ص) 9
- اشاره 10
- فصل دوم: فقرستیزی 10
- 1. واژه شناسی فقر 11
- 2. ملاک ارزیابی فقر 11
- 3. فقر در سرزمین حجاز 13
- اشاره 16
- 4. ریشه شناسی فقر 16
- اشاره 17
- الف) کمبود تولید 17
- یک _ تنبلی و کم کاری 19
- دو _ ضعف مدیریت 23
- سه _ گناه و نافرمانی 25
- چهار _ فقرنمایی 27
- ب) توزیع نامناسب 29
- ج) مصرف نادرست 32
- اشاره 34
- اشاره 34
- 5. راهکارهای مبارزه با فقر 34
- الف) افزایش تولید 34
- یک _ احیای فرهنگ کار و تلاش در جامعه 36
- دو _ ارزش بخشیدن به قشر کارگر 37
- سه _ دمیدن روح معنویت در فعالیت های تولیدی 39
- ب) توزیع عادلانه 41
- اشاره 41
- یک _ ایجاد روابط و ساختارهای اجتماعی مناسب 42
- دو _ گرفتن خمس و زکات از ثروتمندان 45
- سه _ حمایت سیاسی و اجتماعی از محرومان 48
- اشاره 51
- ج) مصرف بهینه 51
- آگاهی از حدّ تعادل و میانه روی 52
- اشاره 55
- فصل سوم: مبارزه با فساد 55
- 1. واژه شناسی فساد 56
- اشاره 56
- الف) مفهوم فساد در قرآن 57
- ب) مفهوم فساد در حدیث 60
- 2. فساد در سرزمین حجاز 61
- اشاره 61
- الف) بت پرستی 63
- ب) جنگ و خون ریزی 64
- ج) تعصب های قومی و قبیله ای 66
- د) سحر، جادو و خرافه 67
- ه_ ) فحشا 68
- 3. ریشه شناسی فساد 69
- 4. راهکارهای مبارزه با فساد 72
- اشاره 72
- الف) آگاه سازی 74
- ب) تزکیه نفس 76
- ج) زمینه سازی برای نیکوکاری 78
- د) مانع سازی 82
- ه_) برخورد عملی 84
- اشاره 84
- یک _ تذکر 85
- دو _ تنبیه و مجازات 87
- اشاره 91
- فصل چهارم: همراه با برنامه سازان 91
- الف) استفاده از منابع محکم و متقن 91
- 1. پیشنهادهای کلی 91
- ب) افشای جریان های انحرافی 92
- ج) معرفی آموزه های مرتبط با فقر و فساد 93
- 2. پرسش های کارشناسی 95
- 3. پرسش های مردمی 96
- کتاب نامه 98
نیست؛ یعنی فقیر واقعی، حتی اگر فقر خود را بیان و درخواست کمک نکند، باز هم در شمار فقیران است و باید از او حمایت مالی شود. (1) از دیگر سو، افرادی که در گوشه و کنار جامعه درخواست کمک مالی می کنند، تنها به دلیل اظهار فقر، فقیر به شمار نمی آیند.
3. فقر در سرزمین حجاز
رسالت پیامبر اعظم(ص)، جنبه جهانی و تاریخی داشت و به زمان و سرزمینی خاص محدود نمی شد. با این حال، چون نخستین جلوه های این رسالت، در سرزمین حجاز به ویژه در مکه و مدینه ظاهر شده است، آشنایی با وضعیت اقتصادی مردم این سرزمین، می تواند در شناخت بهتر برنامه های فقرزدایی آن حضرت مؤثر باشد.
بر اساس منابع تاریخی، در هنگام بعثت پیامبر اعظم(ص)، بخش بزرگی از جمعیت حجاز در شرایط اقتصادی بسیار بدی به سر می بردند و دچار فقر و محرومیت بودند. افزون بر این، مشکلات دیگری چون ناامنی، جنگ و خون ریزی، تبعیض نژادی و برده داری، بت پرستی، بی سوادی، بیابان نشینی و سرگردانی برخی قبیله ها، زندگی را برای آنها بسیار دشوار ساخته بود. شاید در طول تاریخ، کمتر مردمی را بتوان یافت که فرزندان خود را از ترس فقر، به قتل رسانده یا به دلیل برخی عقاید خرافی و جاهلانه، دخترانشان را زنده به گور کرده باشند. جهل و تنگ دستی مردم حجاز در هنگام بعثت پیامبر اسلام، به جایی رسیده بود که این حوادث دردناک در میان آنها بسیار اتفاق می افتاد و مردم این سرزمین، نه تنها به دلیل این کارها، خود را ملامت نمی کردند، بلکه آنها را مایه افتخار می دانستند.
خداوند در قرآن کریم، در برخورد با این سنت غلط، به مردم حجاز
1- . ناصر مکارم شیرازی و جمعی از نویسندگان، تفسیر نمونه، ج 8، ص 6.