- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- مفهوم سیره 5
- فصل اول: کلیات 5
- بدعت در مقابل سیره و سنت 7
- اهمیت و ضرورت پیروی از سیره پیامبر اعظم(ص) 9
- فصل دوم: فقرستیزی 10
- اشاره 10
- 1. واژه شناسی فقر 11
- 2. ملاک ارزیابی فقر 11
- 3. فقر در سرزمین حجاز 13
- اشاره 16
- 4. ریشه شناسی فقر 16
- الف) کمبود تولید 17
- اشاره 17
- یک _ تنبلی و کم کاری 19
- دو _ ضعف مدیریت 23
- سه _ گناه و نافرمانی 25
- چهار _ فقرنمایی 27
- ب) توزیع نامناسب 29
- ج) مصرف نادرست 32
- اشاره 34
- الف) افزایش تولید 34
- اشاره 34
- 5. راهکارهای مبارزه با فقر 34
- یک _ احیای فرهنگ کار و تلاش در جامعه 36
- دو _ ارزش بخشیدن به قشر کارگر 37
- سه _ دمیدن روح معنویت در فعالیت های تولیدی 39
- ب) توزیع عادلانه 41
- اشاره 41
- یک _ ایجاد روابط و ساختارهای اجتماعی مناسب 42
- دو _ گرفتن خمس و زکات از ثروتمندان 45
- سه _ حمایت سیاسی و اجتماعی از محرومان 48
- اشاره 51
- ج) مصرف بهینه 51
- آگاهی از حدّ تعادل و میانه روی 52
- اشاره 55
- فصل سوم: مبارزه با فساد 55
- اشاره 56
- 1. واژه شناسی فساد 56
- الف) مفهوم فساد در قرآن 57
- ب) مفهوم فساد در حدیث 60
- 2. فساد در سرزمین حجاز 61
- اشاره 61
- الف) بت پرستی 63
- ب) جنگ و خون ریزی 64
- ج) تعصب های قومی و قبیله ای 66
- د) سحر، جادو و خرافه 67
- ه_ ) فحشا 68
- 3. ریشه شناسی فساد 69
- 4. راهکارهای مبارزه با فساد 72
- اشاره 72
- الف) آگاه سازی 74
- ب) تزکیه نفس 76
- ج) زمینه سازی برای نیکوکاری 78
- د) مانع سازی 82
- ه_) برخورد عملی 84
- اشاره 84
- یک _ تذکر 85
- دو _ تنبیه و مجازات 87
- اشاره 91
- فصل چهارم: همراه با برنامه سازان 91
- الف) استفاده از منابع محکم و متقن 91
- 1. پیشنهادهای کلی 91
- ب) افشای جریان های انحرافی 92
- ج) معرفی آموزه های مرتبط با فقر و فساد 93
- 2. پرسش های کارشناسی 95
- 3. پرسش های مردمی 96
- کتاب نامه 98
آسیب برساند و به کاهش سطح تولید بینجامد.
رسول خدا(ص) برای رفع این مشکل کوشید نوع نگاه مردم به قشر کارگر را تغییر دهد و ارزش و اعتبار این گروه را بالا ببرد. ازاین رو، در برابر چشم مردم مدینه، دستان پینه بسته کارگری را بوسید. (1) این کار، از نظر سیاسی و اجتماعی بسیار پرمعنا و نشان دهنده جایگاه والای این قشر پرتلاش در درگاه خدای متعال بود.
همچنین آن حضرت برای دفاع از حقوق کارگران، چند اصل کلی تعیین کرد، از جمله آنکه مزد کارگر باید به موقع پرداخت شود؛ زیرا هرگونه تأخیر در این کار ممکن است زیان های فراوانی برای کارگران به دنبال داشته باشد. آن حضرت در این باره می فرماید: «اُعْطُوا الاَجیرَ حَقَّه قَبَلَ أَن یَجُفَّ عَرَقُهُ؛ مزد کارگر را پیش از خشک شدن عرقش به او بپردازید». (2)
دوم آنکه مزد کارگر باید پیش از شروع کار، بر اساس توافق و رضایت طرفین مشخص و به صورت کامل پرداخت شود. بر این اساس، هیچ کس حق ندارد فردی را به کار گیرد و در پایان، با پرداخت مزدی اندک در پی کسب رضایت او برآید. این حق کارگر است که پیش از شروع کار، از میزان دست مزدش آگاه باشد و در صورت رضایت، کار را شروع کند. (3) رسول خدا(ص) در این باره فرموده است: «اِذا اِسْتأجَرَ اَحَدُکُم
1- . هنگام بازگشت از جنگ تبوک، حضرت دست کارگری به نام سعد انصاری را بوسید و فرمود: «این دستی است که آتش دوزخ به آن نخواهد رسید.» پیام های پیامبر، ص136.
2- . کنزالعمال، ج 3، ص 907.
3- . درباره تأمین رضایت کارگران، توجه به این نکته ضروری است که گاه شرایط جامعه چنان نابسامان است که کارگران با هر مزد اندکی به کار راضی می شوند. برای مثال، وقتی بیکاری زیاد است، ممکن است کارگر هر پیشنهادی را بپذیرد. در چنین شرایطی، وظیفه دولت، فراهم کردن شرایط مناسب کار و حمایت سیاسی و حقوقی از کارگران است؛ یعنی باید فضای جامعه را به گونه ای آماده کند که در آن به کسی ستم نشود. خود کارفرمایان نیز باید جانب عدالت را رعایت کنند و با مزد اندک، کارگران را به کار زیاد و دشوار وادار نکنند. متأسفانه گاه می بینیم برخی کارفرمایان، تعدادی زن و کودک را به کار می گیرند و با پرداخت مزدی اندک، کارهای زیادی را به آنها تحمیل می کنند. بی شک، این رفتار نمی تواند عادلانه باشد. به هر حال هر نوع کار و خدمت، اجرتی دارد که اگر کمتر از آن پرداخت شود، ستم است. امیرمؤمنان علی(ع) دراین باره می فرماید: «نهی رسول الله(ص) عَنْ بَیع ِ الْمُضْطریّن؛ رسول خدا(ص) از معامله کردن با کسی که در شرایط اضطرار قرار گرفته، نهی کرده است». (الحیاه، ج 5، ص 385) بر این اساس، می توان گفت کارگری که از روی ناچاری به مزد اندک رضایت می دهد، در حال اضطرار است و به کار گرفتن او، نوعی معامله با فرد مضطر است.