ملکوت اخلاق: گلگشتی در جلوه های رفتاری و گفتاری پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله صفحه 207

گمان نکنند که ترسیده ایم و از ناتوانی و زبونی در شهر مانده ایم.(1)

در نتیجه اصرار آنان، رسول خدا صلی الله علیه و آله، نظر جوانان را مقدم داشت و تصمیم به حرکت گرفت. پس به خانه رفت، سلاح پوشید و آماده حرکت شد. ایشان در پاسخ به یاران جوانش که در پی توبیخ صحابی بزرگ سعد بن معاذ و اُسید بن حضیر، از اصرار خویش معذرت خواستند، فرمود: پیامبری را سزاوار نیست که لباس جنگ بپوشد و بی آنکه جنگ کند، آن را از تن در آورد. اکنون بنگرید به آنچه انجام می دهید و به نام خدا رهسپار شوید که اگر شکیبا باشید، پیروز خواهید شد.(2)

نیکویی مشاوره و شخصیت دادن به یاران جوان، نزول این آیات را به همراه داشت:

فَبِما رَحْمَهٍ مِنَ اللّه ِ لِنْتَ لَهُمْ ولَوْ کُنْتَ فَظّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَْنفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ و شاوِرْهُمْ فِی الاَْمْرِ فَاِذا عَزَمْتَ فَتَوکَّلْ عَلَی اللّه ِ اِنَّ اللّه َ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلین. (آل عمران: 159)

به (برکت) رحمت الهی، در برابر آنان نرم (و مهربان) شدی و اگر خشن و سنگ دل بودی، از اطراف تو پراکنده می شدند. پس آنها را ببخش و برای آنها آمرزش بطلب و در کارها با آنان مشورت کن، ولی هنگامی که تصمیم گرفتی (قاطع باشی)، بر خدا توکل کن؛ زیراخداوند، متوکلان را دوست دارد.

نگاه مهربان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به جوانان، همراه با بزرگداشت شخصیت و تکریم احساسات آنان، بسیار ارزشمند است. ایشان به دیگران نیز توصیه می فرماید:

أوْصیکَمْ بِالشُبانِ خَیْرا فَاِنَّهُمْ اَرَقُّ أَفْئِدَهً.(3)

1- جعفر مرتضی عاملی، الصحیح فی السیره النبی الاعظم، ج 6 ، ص 87 .
2- تاریخ یعقوبی، ج 1، ص 406.
3- سفینه البحار، ج 2، ص 176.