- پیش گفتار 3
- اشاره 5
- بخش اوّل: کلیّات 5
- _ تعریف معلم 6
- اشاره 6
- فصل اوّل: سیمای معلّم در قرآن 6
- _ هُنر معلمی 7
- معلم اوّل و نخستین درس 9
- معلمی؛ هدف بعثت انبیا 10
- ارزش معلمی 12
- 1 _ دعوت به توحید؛ نخستین آموزه 13
- اشاره 13
- ویژگی های معلم در قرآن 13
- 2 _ مِهر و محبت؛ نخستین گام 14
- 3 _ گذشت 15
- 4 _ سعه صدر 16
- 5 _ فروتنی 17
- داستانی زیبا از رابطه شاگرد و معلم 19
- احترام و فروتنی شاگرد 20
- 3. بزرگداشت مقام علمی استاد 20
- اشاره 20
- 2. پذیرش شاگردی استاد بدون قید و شرط 20
- 1. اجازه گرفتن از استاد برای شاگردی: 20
- 4. بالا بردن منزلت استاد با سپردن وعده 21
- احترام و فروتنی استاد 22
- اشاره 22
- 1. حفظ کرامت شاگرد 22
- 2. مجبور نکردن شاگرد به پیروی 23
- اشاره 25
- 1. همراهی اهل بیت علیهم السلام 25
- فصل دوّم: معلم از دیدگاه معصومان علیهم السلام 25
- آثار معنوی معلمی 25
- اشاره 25
- 3. ستایش موجودات جهان 26
- 2. رهایی از عذاب الهی 26
- 4. فزونی دانش 27
- 5 . علم آموزی؛ نوعی صدقه 27
- نقش معلم 28
- 1. تلفیق علم و عمل 29
- _ عوامل تأثیرگذار در موفقیت معلّم 29
- اشاره 29
- 2. بیان شیوا و رسا 30
- 3. آگاه به زمان بودن 31
- 4. شناخت تفاوت های فردی 32
- 5. پرهیز از اجبار و تنبیه بدنی 33
- سیره عملی معصومان علیهم السلام 34
- بهره گیری از روش های عملی در آموزش 35
- شناخت استعداد شاگرد1 36
- گشاده رویی معلم 36
- حقوق معلم1 37
- پرهیز از جدال 37
- حق شناسی از معلم 38
- هماهنگی گفتار و رفتار 38
- بزرگداشت شاگرد 38
- مدارا با معلم 39
- ایجاد شور و علاقه به درس خواندن 39
- فصل سوّم: وظایف متقابل معلم با شاگردان و همکاران 41
- اشاره 41
- 2. خودداری از جدال 42
- اشاره 42
- وظیفه مشترک معلم و شاگرد 42
- 1. آموزش و یادگیری برای خدا 42
- 3. آمادگی قبلی برای درس 43
- 4. فروتنی 44
- 1. نگرش مثبت و شناخت جایگاه معلم 45
- وظایف شاگرد نسبت به معلم 45
- اشاره 45
- 2. پرهیز از پرسش های نابه جا و پیش دستی در پاسخ 46
- 3. احترام به معلم 46
- وظایف معلم نسبت به شاگرد 47
- وظایف معلم در رابطه با مدرسه و همکاران 49
- اشاره 50
- اشاره 50
- فصل چهارم: جایگاه معلم و نقش سازنده او در آموزش و پرورش 50
- جایگاه معلم 50
- 2. نقش پرورشی 51
- 1. نقش آموزشی 51
- 4. نقش دانش پژوهی 52
- 3. نقش الگویی 52
- 5. نقش مشاوره 53
- 7. نقش فرهنگی 54
- 6. اصلاح گری 54
- فصل پنجم: معلمان اُسوه 56
- اشاره 56
- مرتضی مطهری؛ شهید علم و عمل 56
- اشاره 56
- 2. مزاح با شاگرد1 57
- 3. تواضع و فروتنی 57
- 1. مطالعه پیش از تدریس1 57
- جبار عسگرزاده (باغچه بان) بنیان گذار آموزش ناشنوایان در ایران 58
- 5. احترام به شاگرد 58
- 4. مدارا با شاگرد 58
- محمدعلی رجایی؛ نخستین رییس جمهور معلم ایران 61
- 1. عیادت از دانش آموز خبرچین ساواکی 61
- اشاره 61
- 3. مدال معلم 62
- 4. تدریس بدون دانش آموز 62
- 2. درس بزرگواری 62
- قاسم علی فرهمند؛ معلم عاشق 63
- 5. نمره ارفاقی ممنوع 63
- سیدحسین نیّرزاده؛ مبتکر آموزش شاد الفبا1 64
- اشاره 67
- خواستن، توانستن است 67
- دکتر محمد خزائلی؛ معلم روشن دل، حافظ قرآن، مؤسس مدارس شبانه1 67
- حسن امیدزاده؛ معلم فداکار1 69
- اشاره 71
- وضعیت آموزش معلمان حین خدمت1 71
- اشاره 71
- یک. ژاپن 71
- فصل ششم: وضعیت معلمان در ایران و دیگر کشورهای جهان 71
- اشاره 72
- آموزش 72
- دو. استرالیا 72
- اشاره 73
- تربیت معلم1 73
- وضعیت کاری معلمان1 73
- سه. آمریکا 73
- اشاره 74
- چهار. کره شمالی 74
- وضعیت عمومی معلمان1 74
- پنج. آلمان 75
- وضعیت عمومی1 75
- اشاره 75
- اشاره 76
- شش. مالزی 76
- تربیت معلم1 76
- 1 _ وضعیت معلمان ابتدایی 77
- اشاره 77
- مقایسه وضعیت معلمان در کشورهای پیشرفته1 77
- 2 _ معلمان راهنمایی 79
- 3 _ دبیران دبیرستان ها 81
- تأمین و تربیت معلمان 84
- وضعیت عمومی معلمان در ایران 84
- نتیجه 84
- ساعت های کاری1 85
- درجه های تحصیلی معلمان1 85
- حقوق و مزایای معلمان1 86
- اشاره 88
- فصل هفتم: آسیب شناسی حرفه معلمی 88
- 1 _ بی انگیزگی 88
- 2 _ نداشتن تخصص 89
- 3 _ عدم شناخت جایگاه و منزلت خود 90
- 4 _ توقع احترام بی جا 91
- 5 _ گسست میان معلم و شاگرد1 92
- 7 _ مشکلات معیشتی 93
- 6 _ پذیرش نیروهای آزاد 93
- 8 _ بازتاب نامناسب مشکلات معلمان از طریق رسانه ها 94
- 10 _ فرار مغزها 96
- 9 _ بزرگداشت های ظاهری 96
- 1 _ جذب بهترین ها 98
- فصل هشتم: راه کارهای ارتقای منزلت اجتماعی معلمان 98
- اشاره 98
- 2 _ بازنگری در اهداف و تقویت مراکز تربیت معلم 99
- 3 _ بهره گیری از الگوهای موفق جهانی 99
- 5 _ بهره گیری از دیدگاه های برنامه ریزان و کارشناسان دلسوز و با تجربه1 100
- 4 _ همگامی با پیشرفت های روز 100
- 7 _ فراهم کردن زمینه انتشار دیدگاه ها و آثار فکری و علمی 101
- 6 _ ارتقای سطح علمی 101
- 8 _ تخصصی کردن حرفه معلمی 102
- اشاره 103
- بخش دوّم: برگزیده ادب فارسی 103
- صدای پای خورشید1 104
- سرمشق آب1 104
- اشاره 104
- اشعار 104
- مقام معلم1 105
- دست توانای معلّم1 105
- سرور معلّم1 106
- اشک شوق1 107
- مقام معلم1 108
- کُن اشارات1 108
- اشاره 110
- آرام تر از دریا1 110
- متون ادبی 110
- یک شاخه گُل دعا1 110
- مقام معلم 111
- قطره دریاست اگر با دریاست1 112
- آهنگ قدم هایت1 112
- اشاره 113
- طبایع مختلف1 113
- حکایات خواندنی 113
- برتری حق معلم بر پدر1 113
- حقوق معلم1 114
- نقش معلّم در شکوفایی شاگرد1 115
- فروتنی معلم1 115
- اشک حسرت معلم1 116
- سخنان بزرگان 116
- اشاره 116
- معلمی در کلام امام خمینی رحمه الله 116
- عیادت شاگرد1 116
- معلم در سخنان مقام معظم رهبری 118
- معلّم در کلام استاد مطهری1 119
- معلم در کلام شهید رجایی1 119
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 120
- اشاره 120
- اشاره 121
- پیشنهادهای کلی 121
- 1 _ ایجاد انگیزه 121
- 2 _ رابط میان معلمان، مردم و مسوولان 122
- 4 _ ترغیب خانواده ها برای همکاری و هم فکری بیشتر با معلمان 122
- 3 _ اطلاع رسانی در مورد شیوه های جدید آموزشی 122
- پیشنهادهای برنامه ای 123
- پرسش های مسابقه ای 125
- پرسش های مردمی 126
- پیام های مجری 127
- پرسش های کارشناسی 127
- معرفی کتاب 131
- کتاب نامه 132
خاطر کُند ذهنی در یادگیری حروف الفبا، با ته مداد نرمه گوش او را کشیده بود، او را بر این داشته بود که با ابداع روش تدریس جدیدی در آموزش الفبا در کلاس های اوّل دبستان فعالیت کند. یکی از فرزندانش که شاگرد پدر نیز بوده است، می گوید:
صحنه ای که پس از گذشت سال ها هم چنان در ذهن من درخشان مانده است، رفتار پدر در آموزش حرف «لام» بود. یک دفعه درِ کلاس باز شد و ایشان در لباس یک لبو فروش دوره گرد، در حالی که سینی بزرگ لبو، روی سرشان بود، وارد شدند. در میان حیرت آمیخته به شادی بچه ها داد زدند: «لبو لبو، داغه لبو» و هم چنان که سینی را توی بچه ها می چرخاندند، به هر کدام تکه لبوی داغی می دادند. واژه «لبو» را تکرار می کردند و با تکیه بر حرف اوّل آن «ل» و واژه های دیگری که با این حرف شروع می شد، درسشان را تکمیل می کردند. ایشان برای رفع خستگی دانش آموزان در کلاس، با ساز ساده ای که داشتند، می زدند و با صدای خوبی که داشتند برای بچه ها شعرهای پندآموز می خواندند. برای یادگیری بهتر و حروف الفبای فارسی، به سفارش وی تابلوی الکتریکی ساخته بودند که هر کلید آن به یک حرف مشخّصی وصل بود. وقتی کلید را فشار می دادند، چراغ رنگی مخصوص آن حرف روشن می شد. این تابلو آن قدر برای بچه ها جاذبه داشت که هنگام استفاده از آن از کلاس 120(1) نفری، صدایی در نمی آمد.
وقتی در مدرسه صدوق _ در جنوب شهر تهران _ تدریس می کردند، روزی «فریده دیبا» مادرزن شاه مخلوع، برای بازدید به مدرسه می آید. از
1- به احتمال زیاد کلاس برنامه های تلویزیونی بوده است.