آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 192

که در این آیات بیان شده، عبارت است از:

الف) کسانی که در همه حال به یاد خدا هستند و همه زندگی آنها را خداگرایی، خداباوری و یاد خدا دربرگرفته است: «الَّذینَ یدعُونَ رَبَّهُم بِالْغَداهِ وَالْعَشِی».

ب) تنها ذات حق را می­خواهند و لقاءالله را جست­وجو می­کند و به وجه­الله نظر دارند: «یرِیدونَ وَجْهَهُ».

ج) کسانی که تنها موعظه الهی را با دل و جان پذیرفتند که فرمود: «إِنَّمَا أَعِظُکم بِوَاحِدهٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَی وَفُرَادی ثُمَّ تَتَفَکرُوا...».(1) همه هدف خود را «خدا» قرار داده و همیشه بیداردل و هوشیارند تا «لله»، لوجه­الله، فی سبیل­الله، لابتغاء مرضات­الله و... را از یاد نبرند. کسانی چون سلمان و ابوذری که انگیزه، اندیشه، اخلاق و اعمالشان رنگ و بوی الهی گرفته و «صبغهالله» یافتند و چشم در چشم پیامبر صلی الله علیه و آله و علی علیه السلام دوخته و از چشمه زُلال وحی و معارف نبوی و علوی نوشیدند و «نُطْعِمُکمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لاَ نُرِید مِنکمْ جَزَاءً وَلاَ شُکوراً»(2) را از خانواده پیامبر صلی الله علیه و آله و عترت طاهره­اش علیه السلام آموختند و درس عملی سلوک الی­الله و قیام لله را از علی علیه السلام در لیله المبیت گرفتند که: «وَمِنَ النَّاسِ مَن یشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَاد».(3)

چنین مردان خدایی، به جایی رسیدند که «منّا اهل­البیت»(4) شدند و محرم اسرار وجودی پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و خاندان پاکش علیه السلام گشتند. به مرتبه­ای نایل شدند که رسول خدا صلی الله علیه و آله پس از نزول آیات یاد شده (گویا آنان با شنیدن سخنان ناراحت­کننده جمعی از ثروتمندان و اشراف عرب ناراحت شدند و به گوشه­ای

1- نک: سبأ: 46.
2- نک: انسان: 9.
3- نک: بقره: 207.
4- الکافی، ج 1، ص 401، ح 2؛ بحارالانوار، ج 2، ص 191، ح 25.