آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 28

زندگانی دنیوی و اخروی، مادی و معنوی انسان را به نظم در می­آورد.»(1) پس این دین، نمی­تواند در برابر یکی از نیازهای اساسی و بنیادین انسان که معنویت­گرایی و سیر و سلوک باطنی است، بی توجه باشد و دستورالعمل­هایی نداشته باشد. خود علامه در رساله الولایه می­نویسند:

... لکنّ الْحقّ الذی علیه اَهْل الْحقّ _ وهو الظاهر من الکتاب و السنّه _ ان شَریعه الاسلام لاتَجُوّز التَوجّه اِلی غَیْرالله سبحانه لِلسّالک اِلَیْه تعالی بِوَجْه مِنَ الوُجوهَ، وَلاَ الاعْتِصام بِغَیْره سبحانه اِلّا بِطَریق اَمر بِلزُومه وَ اَخذه و اِنّ شَریعه الاسْلام لَم تَعمْل مِثقالَ ذَرّه مِن السَعادَه و َالشّقاوَه اِلّا بَیّنتها وَلاشَیْئاً مِن لَوازِم السیر الی الله سبحانه یسیراً اَوْ خطیراً الّا اَوْ ضَحْتَها، فلکلّ نَفْس ماکَسَبَتْ وَ عَلیها مَااَکْتَسَبَتْ.(2)

همانا شریعت اسلام به هیچ عنوان اجازه توجه به غیر خدای سبحان را برای اهل سلوک نمی­دهد و تمسک به غیر خدای سبحان را روانمی­داند، مگر راهی که خود شریعت به لزوم و به­کارگیری آن فرمان داده است. همانا شریعت اسلام، کمترین ذرّه نیز در بیان احکام سعادت و شقاوت فروگذاری نکرده و هیچ چیزی را که در سیر الی­الله برای سالکان لازم است، فرونگذاشته است؛ خواه آن چیز کم­اهمیت باشد یا مهم و بزرگ. پس هرکس در گرو عمل خویش است و بر اساس آن نیز حسابرسی خواهد شد.

به تعبیر استاد شهید مطهری رحمه الله : «اسلام، طرحی است کلی و همه­جانبه و معتدل و متعادل، حاوی همه طرح­های جزئی و کارآمد در همه موارد».(3)

1- نک: تفسیرالمیزان، ج 3، ص 159.
2- طریق عرفان، ترجمه و شرح رساله الولایه علامه طباطبایی، ترجمه: صادق حسن­زاده، ج 1، صص 79 و 185؛ نک: شیعه (مذاکرات و مکاتبات پروفسور هانری کربن و علامه طباطبایی)، صص 151 - 160، 187، 236 - 262.
3- مجموعه آثار، ج 3، ص 164.