آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 29

فصل سوم: شواهد قرآنی در سیر و سلوک عرفانی

اشاره

فصل سوم: شواهد قرآنی در سیر و سلوک عرفانی

بنا بر مطالب پیش­گفته درباره کمال، جامعیت و جاودانگی قرآن کریم و اینکه اسلام به همه نیازهای انسان از جمله نیاز عرفانی _ معنوی­اش که نیاز «فطری» است، پرداخته و پاسخ داده است، می­توان گفت قرآن کریم، باب «معرفهالله» است و همه آیات بیّنات قرآنی، به ­صورت مستقیم و غیرمستقیم، ناظر به سلوک معرفتی _ معنویتی انسان به ­سوی خدا و لقای رب است. به تعبیر امام خمینی رحمه الله : «مسائل عرفانی به آن نحو که در قرآن کریم است، در کتاب دیگری نیست.»(1) یا: «قرآن کریم، مرکز همه عرفان­هاست، مبدأ همه معرفت ها است.»(2) ازاین رو، به برخی از آیات قرآن اشاره می­کنیم که به بُعد نظری _ علمی یا جهان­شناسی عرفانی و هستی­شناختی عرفانی پرداخته و پیآمدهای سلوکی و باطنی دارد:

الف) «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِکلِّ شَی ءٍ عَلِیمٌ».(حدید: 3)

ب) «وَلِلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَینََما تُوَلُّوْا فَثَمَّ وجه الله».(بقره: 115)

ج) «إِنَّ فِی ذلِک لَذکرَی لِمَن کانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَی السَّمْعَ وَهُوَ شَهِید».(ق:37)

د) «هُوَاللَّهُ الَّذی لاَ إِلهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَیبِ وَالشَّهَادهِ هُوَ الرَّحْمَانُ الرَّحِیمُ، هُوَاللَّهُ الَّذی لاَ إِلهَ إِلَّا