آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 320

و سعدی سروده­ است:

به جهان خرّم از آنم که جهان خرّم از اوست

عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست

و امام خمینی رحمه الله نیز سروده است:

گر بار عشق را به رضا می­کشی چه باک

خاور به جا نبود و یا باختر نبود

و بدانیم که «رضا» و «خشیت» به هم مربوط هستند. خدای سبحان فرمود: «رَضِی اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذلِک لِمَنْ خَشِی رَبَّهُ»،(1) چنان­که «خشیت» را نیز به «معرفت» وصل می­کند: «إِنَّمَا یخْشَی اللَّهَ مِنْ عِبَادهِ الْعُلَمَاءُ»(2) و معرفت، رضایت و خشیت، با «رسالت» انسان الهی در همه ابعاد فکری و اجتماعی گِره می خورد که بوی توحیدی می­دهد: «الَّذینَ یبَلِّغُونَ رِسَالاَتِ اللَّهِ وَیخْشَوْنَهُ وَلاَ یخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ».(3)

امید است سالک واصل به مقام «رضا»، که سیر از کثرت به وحدت و خلق به حق است، برسد و مراتب دیگر سلوک و منازل بعدی را پشت ­سر نهد و به مسئولیت­های خود در ساحت دین­شناسی و دین­داری عمل کند، که عارفان قرآنی و سالکان اهل­بیتی چنینند.

1- نک: بینه: 8.
2- نک: فاطر: 28.
3- نک: احزاب: 39.