آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 49

دلالت­های مطابقی، تضمّنی و التزامی، منازل سلوک و مقامات عرفانی را در راستای فتوحات غیبی شکل و ساختار می­دهند و راه را از سلوک اخلاقی تا سلوک عرفانی می­گشایند و ادراک مقام توحید و ولایت و خداجویی، خداپویی و خداخویی را برای عبدِ سالکِ عاشق و عارف ممکن و مقدور می­سازند. تدبّر در چنین واژه­ها و تفکر در چنان اصطلاحات، مرقاه کمال و ذروه وصال در معرفت­های شهودی و حقایق امکانی باطنی خواهند شد تا انسان از عبارت به اشارت، و از لطافت به حقیقت قرآنی راه یابد.

بنابراین، جست­وجوی عرفان عملی و علمی و سلوک باطنی در غیر قرآن و معارف و آموزه­های قرآنی، اعم از قرآن صامت و ناطق و صاعد؛ جست وجوی از بیرون و گاهی سراب است، نه جست­وجوی از درون و یافتن آب حیات. پس: «أَفَلاَ یتَدبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَی قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا».(1)