آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 72

امام علی علیه السلام فرمود: «ثمره المعرفه الغروف عن دارالفناء»(1) و «عَجِبْتُ لِمَن عرف­الله کیف لایسعی لِدارالبقاء؟!»(2) که گریز از دارالفناء و گرایش به دارالبقاء، بر اثر معرفتِ به خدا شامل حال انسان خواهد شد و این گرایش و گریز، در سیر و سلوک بسیار مهم است که «عشق به خدا» قرین و همراه انقطاع از «دنیا» خواهد شد. همان­گونه که فرمود: «عَجِبْتُ لِمَنْ عرف نفسه کیف یأنس بدارالفناء؟!»(3) تا نسبت تعاملی خودشناسی و خداشناسی را در رهیدن از دنیا و رسیدن به خدا نشان دهد.

د) خویشتن­یابی و خودنگه داری نفس بر اثر معرفتِ به خدا

د) خویشتن­یابی و خودنگه داری نفس بر اثر معرفتِ به خدا

امام علی علیه السلام فرمود: «مَنْ عَرَفَ کَفَّ»(4) یا فرمود: «من عرف­الله و عَظَّمه مَنَع فاه من الکلام و بَطْنه من الطّعام و عنّی نفسه و بالصیام و القیام»؛(5) یعنی خداشناسی و معرفت به عظمت الهی، انسان را تربیت می­کند و کم­گفتن، کم­خوردن، روزه گرفتن و سحرخیزی و شب­زنده­داری را ملکه وجودش می­سازد و صَمْت و صوم و سَحَر، در سیر و سلوک تأثیر بسزایی دارد.

ه_) بصیرت نفس و روشن­بینی درونی

ه_) بصیرت نفس و روشن­بینی درونی

بصیرت، تقوای الهی را نیز به دنبال دارد و چشم و گوش دل انسان را باز می­کند تا انسان آنچه را نادیدنی است، ببیند. پیامبراکرم صلی الله علیه و آله نیز فرمود: «لکل شئ معدن و معدن التّقوی قلوب العارفین.»(6) نورانیت درونی و فرقان پیدا کردن روحی و باطنی، تا حق را از باطل و خیر را از شر تفکیک و تمییز دهد، بر اثر معرفتِ به نفس و معرفتِ به رب حاصل می­شود.

و) روزی­های مادی و معنوی

و) روزی­های مادی و معنوی

1- میزان الحکمه، ج 8، ص 3586، ح 12247.
2- میزان الحکمه، ج 8، ص 3586، ح 12249.
3- میزان الحکمه، ج 8، ص 3586، ح 12251.
4- میزان الحکمه، ج 8، ص 3586، ح 12254.
5- میزان الحکمه، ج 8، ص 3586، ح 12256.
6- میزان الحکمه، ج 8، ص 3586، ح 12280.