آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 90

بازگشت به خویشتن است تا فاصله بین خود و خدا را بردارد و خدایی یا خداگونه شود. ازاین­رو، صیرورت به «الی الله» و «إِلَیهِ الْمَصِیرُ»، یعنی از عمومیت و تعیین اسمی، به هویت ضمیری می­رسد، تا مراحل تکاملی و مراتب شدن انسان را ترسیم و تصویر کند.(1)

اهل معرفت و محبت می­تواند آرام آرام و به تدریج به رفیع الدرجات راه یابد و «حرکت مکانتی» و سیر عمودی­اش را در هندسه الهی که سیری وجودی است، آغاز کند و به بزم وصال و جنت لقا برسد. قرآن کریم، «راه­های عملی» وصول به چنین مقام و منزلتی را فراروی انسانِ صائر الی­الله می­نَهَد و همه زمینه­ها، شرایط، مقدمات و عوامل و علل راه یابی اش را به داراللّقاء معرفی و فراهم می­کند تا حجت بر او تمام شود. به همین دلیل، او را از «عصمت فطری» بهره­مند ساخت و در سایه­سار شجره طیبه هدایت­های معرفتی _ معنویتی انسان کامل معصوم علیه السلام قرارش داد و عقل و وحی را برای شدن و شکفتن استعدادهای او آفرید، تا به اراده و اختیار خویش راه صعود یا سقوط و هدایت یا هبوط را برگزیند و رحمانی یا شیطانی گردد. انسانِ دل­آگاه و خردمند و فرزانه، راه فطرت، هدایت و صعود را در پرتو انسان کامل و هدایت­های تشریعی و وحیانی برمی­گزیند و راهیِ کوی دوست و لقای محبوب می­شود.