- ب) فرهنگ 4
- الف) زیارت 4
- فصل اول: کلیات 4
- اشاره 4
- 1. مفهوم شناسی 4
- 2. اهمیت زیارت 5
- 3. تاریخچه زیارت 7
- 4. فلسفه زیارت اهل بیت 9
- 5. نقش اماکن زیارتی در ایجاد ارتباط با خدا 10
- 6. زیارت و تعظیم شعائر دینی 14
- 7. زیارت با معرفت 14
- 8. زیارت، اظهار وفاداری نسبت به ائمه اطهار (ع) 18
- الف) رفع مشکلات 20
- اشاره 20
- 1.آثار دنیایی 20
- اشاره 20
- فصل دوم: آثار تشرّف 20
- ب) افزایش روزی و طول عمر 21
- ج) شفای درد و بیماری 22
- د) آرامش روح 24
- و) افزایش محبت و دوستی اهل بیت (ع) 25
- ه_) تقرب به خداوند 25
- اشاره 26
- الف) نعمت های بهشتی 26
- 2. آثار اخروی 26
- ب) شفاعت اهل بیت 27
- ج) آمرزش گناهان 27
- د) ایمنی از عذاب 28
- و) گذشتن از صراط 29
- ه_) ایمنی از هراس و وحشت روز قیامت 29
- ز) همسایگی با رسول خدا صلی الله علیه و آله 30
- ب) اخلاص و رضای خدا 31
- اشاره 31
- فصل سوم: آداب تشرّف 31
- 1. آداب پیش از تشرّف 31
- اشاره 31
- الف) آمادگی روحی پیش از تشرّف 31
- د) نماز و دعا پیش از عزیمت 32
- ج) شوق زیارت 32
- ه_) زاد و توشه حلال 33
- اشاره 34
- و) یاد و ذکر خدا 34
- الف) غسل زیارت 34
- 2. آداب هنگام تشرّف 34
- ب) توقف و تأمل 35
- ج) اذن دخول 36
- د) متانت و وقار 37
- ه_) ذکر تکبیر (گفتن الله اکبر) 38
- و) آهسته سخن گفتن 38
- ز) خواندن زیارت نامه 39
- ح) نماز زیارت 40
- ط) حضور در نماز جماعت 41
- الف) دگرگونی روحی 42
- 3. آداب پس از تشرّف 42
- ی) تکریم و احترام خادمان حرم 42
- اشاره 42
- ک) وداع 42
- ب) تصمیم بر بازگشت دوباره 43
- ج) سوغات و هدیه 44
- فصل چهارم: آسیب شناسی زیارت 46
- 1. زیارت و خرافات 46
- اشاره 46
- 2. غلوّ در زیارت 50
- 3. بدعت گذاری در زیارت 52
- 4. رعایت نکردن آداب تشرّف 54
- 5. توجه و اهتمام به خرید سوغات 57
- 6. سوءاستفاده مخالفان از رفتار و حرکت های نادرست مسلمانان 59
- 7. بی توجهی به حقوق همراهان در سفر 62
- 8. رعایت نکردن شئونات اسلامی در اماکن زیارتی 64
- 9. تغییر فرهنگ زیارت به سیاحت 66
- 10. عادی شدن زیارت و از دست رفتن فرصت ها 68
- 11. بی توجهی به قداست اماکن زیارتی 70
- 12. ناآشنایی به تعامل با دیگر ملیت ها 71
- 13. اسراف 72
- اشاره 74
- فصل پنجم: با برنامه سازان 74
- 1. نقد عملکرد رسانه و توصیه ها 75
- اشاره 76
- الف) پخش احادیث زیارت 76
- اشاره 76
- 2. پیشنهاد های برنامه ای 76
- زیارت امیرمؤمنان، علی(ع) 77
- ایام مرتبط با امام حسین (ع)، عاشورا، نیمه شعبان، روز عرفه، عید فطر و عید قربان 78
- زیارت امام رضا (ع) 79
- زیارت امام حسن (ع) و دیگر امامان 79
- ج) تهیه ویژه برنامه هایی از سیره علما درباره زیارت 80
- ب) پخش زیارت علما هنگام حضور در مکان های زیارتی 80
- ه_) پخش جلوه های زیارت 81
- د) پخش میزگرد های تخصصی 81
- ز) گزارش ویژه 82
- و) گفت وگو با علما 82
- 3. پرسش های مردمی 82
- 4. پرسش های کارشناسی 84
- کتاب نامه 87
- کتاب ها 87
- نشریه ها 89
پیش گفتار
جایگاه زیارت در اسلام، به ویژه در فرهنگ شیعه، بسیار والا و ارزشمند است. ائمه اطهار(ع) و اولیای الهی نیز در احادیث و خطبه های فراوانی بدان امر کرده اند و شیعیان را نسبت به آن تشویق و پاداش های بسیاری را برای زائر برشمرده اند.
در برخی روایات «اتمام حج» به زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار(ع) مشروط شده و زیارت ایشان سبب کمال انسان خوانده شده است. چنان که در حدیث اربعمأه آمده است:
اَتمُّوا بِرَسوُلِ الله حَجَّکُم اِذا خَرَجْتُم اِلی بَیْت الله فَاِنَّ تَرْکَه جَفاءٌ وَ بذلک اُمِرْتُمْ و اَتِمُّوا بِالْقُبورِ الَّتی اَلْزَمَکُم اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ حَقَّها وَ زیارتَها وَاطْلُبُوا الرِّزْقَ عِنْدَها.(1)
پس از انجام مناسک، حج خود را با زیارت رسول خدا تمام کنید؛ زیرا ترک زیارت ایشان جفای به آن حضرت است درحالی که به آن مأمور شده اید و حج خود را با زیارت قبوری که خدای متعال حق آنها را بر عهده شما نهاده و زیارت آنها را بر شما لازم دانسته است (همان قبور ائمه معصوم(ع) که بقیع است) به پایان برسانید و نزد آنها رزق و روزی طلب کنید.
1- علامه محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1404 ه_ .ق، ج 10، ص 94.