ثواب الاعمال و عقاب الاعمال صفحه 29

کردن بیشتر است، و هر کس صد مرتبه «سبحان اللَّه» بگوید أفضل است از بردن صد قربانی در حجّ، و هر کس صد مرتبه «الحمد للَّه» بگوید افضلست از فرستادن صد اسب زین دار، دهنه دار، رکاب دار، در راه حق، و هر کس صد مرتبه «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» بگوید عمل او در آن روز از تمام مردم افضل است مگر کسی که زیادتر گفته باشد، آنگاه امام فرمود: این بیانات بگوش ثروتمندان رسید، آنان نیز این اعمال را بجا آوردند پس فقرا بار دیگر نزد پیغمبر اکرم صلّی اللَّه علیه و اله و سلّم آمدند، و گفتند یا رسول اللَّه آنچه را در ثواب این اذکار فرمودید بگوش اغنیا رسید، و آنان این ذکرها را گفتند، حضرت فرمود: این ثوابها فضل و عطای الهی است، و به هر کس که بخواهد عنایت میفرماید و خداوند صاحب فضل و رحمت بزرگی است.

شرح: از این حدیث شریف استفاده می شود: که خداوند متعال به بندگان خود گاهی اجر و ثواب استحقاقی (که خودش جزای عمل خیر قرار داده و وعده فرموده) میدهد مانند اجر بنده آزاد کردن و صدقه دادن و

غیر آن، و گاهی اجر و ثواب تفضّلی است که باستحقاق نیست، و وعده قطعیّه هم نداده، مانند موردی که کسی مال ندارد تا بنده ای آزاد کند، و یا صدقه ای بدهد خداوند ارحم الراحمین همچه بنده دل شکسته خواهان این عبادات را که وسیله مالی ندارد تاخیری بجای آورد، از این اجرها محرومش نمیکند، بلکه با یک عمل مختصر، و گفتن فلان ذکر صد برابر اجر میدهد، ولی اگر ثروتمندان اقدام باین اذکار بنمایند، صد در صد معلوم نیست که این ثوابها عاید آنها شود، بلکه فضل و رحمت الهی است