پاداش نیکیها و کیفر گناهان: ترجمه ثواب الاعمال و عقاب الاعمال صفحه 244

سپس فرمود: سوره احزاب، رسوائیهای زنان و مردان قریش را بازگو می کند.

ای پسر سنان! براستی که سوره احزاب، زنان قریش را- که از نژاد عرب بودند- رسوا کرد، و این سوره از سوره بقره طولانی تر بود ولی از آن کاستند و آن را تحریف کردند «1».

(1) همان طور که قبلا بارها یاد آور شدیم حسن بن علیّ بن ابی حمزه بطائنی- که راوی اکثر روایات مربوط به ثواب تلاوت سوره های قرآنی است- او و پدرش از بزرگان فرقه واقفیه اند و بر این باور بوده اند که امام موسی بن جعفر علیه السّلام آخرین امام بر حق است و عقیده داشتند که او زنده است و مهدی منتظر (عج) کسی جز او نیست!! نوشته اند هنگامی که امام موسی بن جعفر علیه السّلام در زندان هارون بسر می برد، اموال فراوانی از وجوهات از قبیل خمس و غیره بعنوان وکلای امام در اختیار عدّه ای از جمله علی بن ابی حمزه بطائنی بود

که بالغ بر هزاران دینار می شد و پس از شهادت امام علیه السّلام بایستی در اختیار حضرت علی بن موسی الرّضا علیه السّلام قرار می گرفت ولی آزمندی به مال دنیا موجب شد تا امامت آن حضرت را منکر شوند و آن اموال را بناحق تصاحب کنند، بزرگان ما آنان را امین و مورد اعتماد نمی شناسند و گفته های آنان را مطابق با واقع نمی دانند. در فراز پایانی همین روایت مطلبی وجود دارد که بر تحریف قرآن صحه می گذارد! در حالی که قرآن تنها کتاب آسمانی است که از تحریف بدور مانده است زیرا خداوند تبارک و تعالی خود را حافظ آن معرّفی فرموده است إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ، لذا باید در این گونه روایات به دیده تردید نگریست و بر آنها اعتماد نکرد.

سؤالی که در اینجا قابل طرح است این است که چرا این گونه روایات در کتب بزرگان شیعه راه یافته است و تکلیف کسانی که از روی اعتماد به این بزرگان و آثار آنان، به این گونه روایات که اغلب متضمن ثواب تلاوت سوره های قرآنی است عمل کرده و می کنند چیست؟! پاسخ این است که ذکر هر روایتی در آثار بزرگان دلیل بر درست بودن آن نیست و به همین دلیل، سلسله راویان احادیث و روایات را هم ذکر می کنند تا کسانی که در علم رجال دستی دارند نسبت به درستی یا نادرستی این قبیل روایات کنکاش کنند؛ و تکلیف کسانی که از روی اعتماد به این قبیل روایات عمل می کنند، مشخص است، زیرا بر طبق (قاعده تسامح) در (اخبار من بلغ) اگر کسی به امید ثوابهائی که برای تلاوت

سوره های قرآنی در این قبیل روایات ذکر شده است، این سوره ها را تلاوت کند، ان شاء اللَّه خداوند رحیم و بخشاینده، آن ثوابها را به او عنایت خواهد فرمود چرا که رحمت حضرت حق بی منتهاست و بر اساس (الاعمال بالنیّات) خداوند به نیّت کسی که قرآن را تلاوت می کند، می نگرد و چنانچه در آن غشی نبیند، او را از ثواب محروم نمی کند، ولی هر کلامی را نمی توان به معصوم علیه السّلام نسبت داد و بایستی در این موارد بسیار دقیق بود زیرا خدای ناخواسته ممکن است همین مسامحه ها اسباب شقاوت آدمی را فراهم سازد، اهمیّت این مسأله به حدّی است که اگر کسی در ماه رمضان مطلب نادرستی را به یکی از معصومین علیهم السّلام نسبت دهد، روزه او باطل می شود و مستحقّ کیفر است.

تو خود حدیث مفصّل بخوان از این مجمل!