پاداش نیکیها و کیفر گناهان: ترجمه ثواب الاعمال و عقاب الاعمال صفحه 392

(1) 1- عبد الرحمن بن حجّاج از امام صادق علیه السّلام روایت کرده است که فرمود: (در روز قیامت) آخرین بنده ای که فرمان آتش در می یابد و به سوی دوزخ روانه می گردد، روی خود را به عقب بر می گرداند، پس خداوند (به فرشتگان خود) فرمان می دهد که او را باز گردانید، و سپس از او می پرسد: بنده من! چرا چنین کردی؟! بنده پاسخ می دهد: پروردگارا! چنین گمانی نسبت به تو نداشتم! خداوند بزرگ از او می پرسد:

بنده من! در باره من چه گمان می کردی؟! می گوید: گمان می کردم که از گناهم درگذری و مرا در بهشت خود جای دهی! پس خداوند فرماید: ای فرشتگان من! به عزت و جلال و نعمتها و بلاها و والائی مقام سوگند که این

بنده هیچ گاه در طول زندگی خود نسبت به من گمان خیری نداشت، و اگر ساعتی در تمام عمرش نسبت به من گمان خیر داشت، او را به آتش دوزخ هراسناک نمی کردم، (اینک) از سخن دروغ درگذرید و او را وارد بهشت کنید؛ سپس امام صادق علیه السّلام فرمود: هیچ بنده ای نیست که به خدا گمان خیر داشته باشد (به لطف الهی امیدوار باشد) مگر آنکه خداوند همان گونه که گمان کرده رفتار می نماید، و اگر بنده ای به خدا گمان بد داشته باشد (از لطف الهی ناامید باشد) خداوند به همان گونه که خیال می کرده است، با وی رفتار خواهد کرد، و این کلام خدای بزرگ است که می فرماید (در سوره فصّلت، آیه 23): «و این، همان گمانی است که شما در باره پروردگار خویش داشتید، که مایه بدبختی و نابودی شما شد، و در زمره زیانکاران درآمدید».