- سخن ناشر 1
- اشاره 6
- اشاره 16
- اشاره 17
- همبستگی و رفاقت موجودات 18
- پرهای پرندگان و حیات انسان 19
- آب و حرارت 20
- باد و باران 21
- گیاه و حیوان 23
- قارچ و جلبک 23
- بدن انسان 27
- نیاز به معاشرت 27
- اشاره 29
- دو بُعد معاشرت 30
- اثرگذاری و اثرپذیری 33
- اشاره 33
- اشاره 36
- نمونه های تأثیرپذیری مثبت 36
- معاشرت در جهت هدایت 40
- واقعه ای عجیب برای مؤلف در نیشابور 42
- اشاره 48
- اثرگذاری محبوب در محب 48
- اثر گذاری پیامبر و اهل بیت علیهم السلام 50
- ارزش رفاقت صحیح 57
- معیار شناخت خیر 58
- داروی شفابخش 59
- سبب های دوستی 60
- وجوب معرفت در مسألۀ رفاقت 62
- معاشرت و آخرت 64
- نتیجۀ جدائی از حقیقت معاشرت 66
- اشاره 69
- اشاره 72
- نشانه های دشمنیِ دوست نما 73
- اشاره 73
- روح را صحبت ناجنس عذابی است الیم 78
- اشاره 82
- هشدار آیات و روایات 82
- نهی از معاشرت با روی گردانان از حق 88
- گریز از دوستی با نادان 91
- همنشینان ناسالم 93
- اشاره 96
- خیر عظیم 97
- ارزش رفاقت با پاکان 98
- همنشین پاک ، باغبانی هنرمند 101
- خیر دنیا و آخرت با دوست سالم 103
- همنشین پاک از دیدگاه امیر مؤمنان علیه السلام 105
- اشاره 107
- مؤمن آل فرعون 109
- امیر المؤمنین علی علیه السلام و همنشینی با پیامبران 116
- امام حسین علیه السلام جلوۀ اوصاف پیامبران 119
- قرآن کریم ، رزق معنوی 122
- بهره مندی از خیر دنیا و آخرت 123
- سه گروه قاری قرآن 124
- اشاره 128
- تمدن حقیقی و تمدن دروغین 130
- تمدن روزگار 131
- نیاز انسان به وحی 138
- هدایتگری قرآن 139
- ترغیب به تفکر و اندیشه 141
- نیکوکاران در قرآن 143
- تاریخ نگاری قرآن 143
- عذاب ستمگران و پاداش نیکوکاران 146
- معاد در قرآن 148
- تربیت شدگان قرآن 150
- اشاره 153
- نجات از مرگ سیاه 158
- اشاره 158
- نجات با کشتی نجات 160
- اشاره 162
- رسیدن به اوج قلۀ انسانیت 162
- علی علیه السلام و نیازمند 170
- عنایت حضرت امام رضا علیه السلام 171
- زهیر بن قین بجلی 173
- اوج جوانمردی 175
- حفظ پاکی و پاکدامنی در فضای عشق 178
- در قلّۀ عشق به فضایل 180
- پاسخ دندان شکن به ستمگران 184
- اتصال روحی اویس قرنی به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 191
- اشاره 191
- امیر عبد اللّٰه خلجستانی 194
- اشاره 198
- اشاره 219
- حقوق معاشرت از دیدگاه امیر المؤمنین علیه السلام 220
- حقوق معاشرت از دیدگاه امام صادق علیه السلام 222
- اشاره 229
- 1 - مکر و حیله 229
- علل تخریت معاشرت 229
- 2 - سخن چینی 230
- 3 - غیبت 231
- 4 - تهمت و بهتان 232
- 5 - دورویی 233
- 6 - تلافی بدی 234
- 7 - کینه و مشاجره 235
- 1 - تهی بودن درون از حرام 236
- اشاره 236
- 2 - گرسنگی و میانه روی در غذا 240
- 3 - تهجّد و عبادت نیمه شب 242
- 4 - تضرع و زاری سحر 245
- اشاره 247
- 5 - همنشینی با شایستگان 247
- جدائی سبب قبولی توبه 250
- اشاره 254
- اشاره 292
- اشاره 302
- بازی کودکانه 305
- اشاره 305
- لجام گسیختگی کودک 306
- داستانی عبرت آموز 307
- اشاره 309
- دوره دوّم ( لَهْوٌ ) : 309
- اوقات فراغت 310
- عقل تعدیل کنندۀ غریزه 311
- انحرافات فکری 312
- گزارش های تکان دهنده 314
- اشاره 316
- تعلیم و ترتیب جوانان 316
- دورۀ سوم ( زِینَهٌ ) : 316
- خطر در کمین 318
- ادب آموزی 319
- تربیت در آخر الزمان 320
- زمان تربیت 321
- حق فرزند 322
- درمان تجمل خواهی 323
- دورۀ چهارم ( تَفاخُرٌ ) : 324
- اشاره 324
- اشاره 329
[ وَ قٰالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ یَکْتُمُ إِیمٰانَهُ . . . ] (1) .
و مرد مؤمنی از خاندان فرعون که ایمانش را پنهان می داشت ، گفت : . . .
را نیز تاییدی بر این مطلب گرفته اند ، با دیدن منش و روش و اخلاق موسی و استوار بودن فرهنگش و الهی بودن دعوتش به آن حضرت ایمان آورد و از طریق باطن همراه موسی شد و روح و قلبش را به آن انسان الهی و دینش اتصال داد و در راه رشد و تکامل معنوی قرار گرفت ولی ایمانش را از فرعون و درباریانش پنهان می داشت تا به عنوان مرید و یار موسی علیه السلام شناخته نشود و از این راه - که راه قویم و متین تقیه است - بتواند به موسی علیه السلام خدمت کند و جان او و برادرش هارون را از خطر کشته شدن به دست فرعونیان حفظ نماید .
او انسانی بود هوشیار ، دقیق ، موقع شناس ، و از نظر منطق بسیار نیرومند و پر قدرت که در حساس ترین لحظات به یاری موسی علیه السلام برخاست و او را از توطئه های خطرناک فرعونیان - چنانکه در آیات سورۀ مؤمن بیان شده (2) - نجات داد .
1- (1)) - مؤمن ( 40 ) : 28 .
2- (2)) - «وَ قَالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ یَکْتُمُ إِیمَانَهُ أَ تَقْتُلُونَ رَجُلاً أَن یَقُولَ رَبِّیَ اللّٰهُ وَ قَدْ جَاءَکُم بِالْبَیِّنَاتِ مِن رَبِّکُمْ وَ إِن یَکُ کَاذِباً فَعَلَیْهِ کَذِبُهُ وَ إِن یَکُ صَادِقاً یُصِبْکُم بَعْضُ الَّذِی یَعِدُکُمْ إِنَّ اللّٰهَ لاَ یَهْدِی مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ کَذَّابٌ * یَا قَوْمِ لَکُمُ الْمُلْکُ الْیَوْمَ ظَاهِرِینَ فِی الْأَرْضِ فَمَن یَنصُرُنَا مِن بَأْسِ اللّٰهَ إِن جَاءَنَا قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِیکُمْ إِلَّا مَا أَرَیٰ وَ مَا أَهْدِیکُمْ إِلَّا سَبِیلَ الرَّشَادِ * وَ قَالَ الَّذِی آمَنَ یَا قَوْمِ إِنِّی أَخَافُ عَلَیْکُم مِثْلَ یَوْمِ الْأَحْزَابِ * مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍ وَ عَادٍ وَ ثَمُودَ وَ الَّذِینَ مِنْ بَعْدِهِمْ وَ مَا اللّٰهُ یُرِیدُ ظُلْماً لِلْعِبَادِ * وَ یَا قَوْمِ إِنِّی أَخَافُ عَلَیْکُمْ یَوْمَ التَّنَادِ * یَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِینَ مَا لَکُم مِنَ اللّٰهَ مِنْ عَاصِمٍ وَ مَن یُضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ * وَ لَقَدْ جَاءَکُمْ یُوسُفُ مِن قَبْلُ بِالْبَیِّنَاتِ فَمَا زِلْتُمْ فِی شَکٍّ مِمَّا جَاءَکُم بِهِ حَتَّیٰ إِذَا هَلَکَ قُلْتُمْ لَن یَبْعَثَ اللّٰهُ مِن بَعْدِهِ رَسُولاً کَذٰلِکَ یُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتَابٌ * الَّذِینَ یُجَادِلُونَ فِی آیَاتِ اللّٰهَ بِغَیْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ کَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللّٰهَ وَ عِندَ الَّذِینَ آمَنُوا کَذٰلِکَ یَطْبَعُ اللّٰهُ عَلَیٰ کُلِّ قَلْبِ مُتَکَبِّرٍ جَبَّارٍ »[ سورۀ مؤمن (40) : 28 - 35 ] . « و مرد مؤمنی از خاندان فرعون که ایمانش را پنهان می داشت ، گفت : آیا مردی را می کشید که می گوید : پروردگار من خدا است ؟ و بی تردید از سوی پروردگارتان برای شما دلایل روشنی آورده است ، و اگر دروغگو باشد دروغش به زیان خود اوست ، و اگر راستگو باشد برخی از عذاب هایی که به شما وعده می دهد به شما خواهد رسید ؛ زیرا خدا کسی را که اسراف کار و بسیار دروغگوست ، هدایت نمی کند . * ای قوم من ! امروز فرمانروایی و حکومت برای شماست که در این سرزمین پیروز هستید ، ولی اگر عذاب خدا به سوی ما آید ، چه کسی ما را یاری خواهد داد ؟ فرعون گفت : من جز آنچه را [ صواب ] می بینم [ و به آن یقین دارم و آن انکار موسی و کشتن او و تقویت حکومت من است ] به شما ارائه نمی کنم ، و شما را جز به راه راست هدایت نمی کنم . * و آن مرد مؤمن گفت : ای قوم من ! بی تردید من بر شما از روزی مانند روز [ عذاب ] گروه ها [ یی که پیامبران را تکذیب کردند ] می ترسم * چون سرنوشت قوم نوح و عاد و ثمود و کسانی که پس از آنان بودند ؛ و خدا ستمی بر بندگان نمی خواهد [ این بندگان اند که بر خود ستم روا می دارند . ] * و ای قوم من ! بی تردید من از روزی که مردم یکدیگر را [ برای نجات خود از عذاب ] ندا می دهند بر شما می ترسم ؛ * روزی که [ به علت شدت عذاب ] پشت کنان از این سو به آن سو فرار می کنید [ ولی از هر سو که می روید ، برگردانده می شوید و ] شما را [ در برابر عذاب خدا ] هیچ نگه دارنده ای نیست ؛ و هر که را خدا [ به سبب کبر و عنادش ] گمراه کند ، او را هیچ هدایت کننده ای نخواهد بود . بی تردید یوسف پیش از این دلایل روشنی برای شما آورد ، ولی شما همواره نسبت به آنچه که آورده بود در تردید بودید ، تا زمانی که از دنیا رفت ، [ پس از مرگ او ] گفتید : خدا هرگز بعد از او پیامبری مبعوث نخواهد کرد ، این گونه خدا هر اسراف کار تردید کننده ای را گمراه می کند . * کسانی که در آیات خدا بی آنکه دلیلی برای آنان آمده باشد ، مجادله و ستیزه می کنند [ این عمل زشتشان ] نزد خدا و نزد اهل ایمان مایه دشمنی بزرگ است ؛ این گونه خدا بر دل هر گردنکش زورگویی ، مُهر [ تیره بختی ] می نهد .