- جاه طلبی 1
- اشاره 1
- ترجمه: 3
- جاه طلبان منفور! 4
- تفسیر و جمع بندی 4
- حبّ جاه در روایات اسلامی 13
- ریاست حق و باطل 14
- نشانه های جاه طلبی 15
- اسباب و انگیزه های حبّ جاه 16
- طرق درمان جاه طلبی: 18
- اشاره: 22
- بهانه جویی و لجاجت 22
- ترجمه: 24
- تفسیر و جمع بندی 25
- لجاجت و بهانه جویی در روایات اسلامی 37
- انگیزه ها و پیامدهای بهانه جویی و لجاجت 40
- راه درمان لجاجت 42
- تفاوت استقامت و لجاجت! 42
- کفران نعمت و سپاسگزاری 45
- اشاره 45
- ترجمه: 46
- تفسیر و جمع بندی 47
- اشاره 57
- کفران نعمت در روایات اسلامی 57
- 1- معنی کفران نعمت 59
- 2- پیامدهای کفران 60
- اسباب و انگیزه های ناسپاسی و راه درمان آن 61
- شکر راه وصول به نعمت های پروردگار 65
- فلسفه شکرگزاری 68
- شکرگزاری در منابع حدیث 70
- شکرگزاری در سیره پیشوایان 73
- چگونه باید شکر کرد؟ 74
- انگیزه های شکرگزاری 77
- شکر خالق و شکر مخلوق 78
- غیبت، تنابز بالألقاب و حفظ الغیب 83
- اشاره 83
- ترجمه: 84
- تفسیر و جمع بندی 84
- غیبت در روایات اسلامی 89
- اشاره 89
- 1- تعریف غیبت 92
- اشاره 92
- اقسام غیبت 95
- انگیزه های غیبت 96
- پیامدهای زیانبار غیبت 97
- اشاره 101
- درمان غیبت 101
- 1- استماع غیبت: 104
- 2- غیبت حق الناس یا حق اللّه؟ 106
- مستثنیات غیبت 109
- اشاره 110
- حکم متجاهر به فسق 110
- 1- مشمول دایره غیبت 113
- 2- غیبت عمومی و خصوصی 115
- 3- دفاع در برابر غیبت 116
- اشاره 120
- اشاره 120
- حسن خلق و کج خلقی 120
- ترجمه 121
- تفسیر و جمع بندی 122
- «تُصَعِّر» 126
- «صَعَر» 126
- اشاره 129
- اهمّیّت حسن خلق در احادیث اسلامی 129
- 1- تعریف حسن خلق 132
- 2- آثار و پیامدهای حسن خلق 133
- سرچشمه های حسن خلق 134
- سیره پیشوایان 135
- توارث 135
- سوء خلق و آثار آن 147
- درمان سوء خلق 149
- مزاح و شوخی 151
- امانت و خیانت 156
- اشاره 156
- ترجمه: 158
- تفسیر و جمع بندی 158
- امانت و خیانت در روایات اسلامی 165
- شاخه های امانت 168
- آثار و پیامدهای امانت و خیانت 170
- انگیزه های امانت و خیانت 174
- راه پیش گیری و درمان 176
- امانت و خیانت در بیت المال 178
- صدق و راستی 182
- اشاره 182
- ترجمه 184
- تفسیر و جمع بندی 184
- صدق و راستی در روایات اسلامی 191
- 1- تأثیر راست گویی در زندگی انسان ها 194
- انگیزه های صدق 197
- مفهوم صدق 198
- دروغ و آثار و عواقب آن 200
- اشاره 200
- ترجمه 201
- تفسیر و جمع بندی 201
- دروغ گویی در روایات اسلامی 208
- اشاره 208
- 1- آثار زیان بار دروغ 211
- انگیزه های دروغ 215
- طرق درمان دروغ 216
- استثنائات دروغ 218
- راه فرار از دروغ (توریه) 221
- اشاره 224
- وفای به عهد و پیمان شکنی 224
- تفسیر و جمع بندی 226
- ترجمه 226
- اشاره 235
- وفای به عهد در روایات اسلامی 235
- 1- آثار فردی و اجتماعی وفای به عهد 238
- 2- سرچشمه های وفاداری و پیمان شکنی 240
- طرق درمان پیمان شکنی 241
- اقسام عهد و پیمان 242
- پایبندی مسلمین به عهد و پیمان ها 245
- اشاره 248
- بحث منطقی و جدال و مراء 248
- ترجمه 249
- تفسیر و جمع بندی 249
- فرق میان جدال و مراء و مخاصمه 258
- تعریف جدال و مراء 258
- جدال و مراء در روایات اسلامی 259
- آثار و پیامدهای جدال و مراء 264
- انگیزه های جدال و مراء 266
- اقسام مراء و جدال 268
- طرق درمان این رذیله اخلاقی 272
- انصاف در سخن 273
- سخن چینی و اصلاح ذات البین 275
- اشاره 275
- ترجمه 277
- تفسیر و جمع بندی 277
- سخن چینی (نمیمه) در روایات اسلامی 283
- پیامدها و آثار سوء سخن چینی 286
- انگیزه های سخن چینی 288
- طرق درمان 290
- موارد استثناء 292
- اصلاح ذات البین 293
- طرق اصلاح ذات البین 296
- اشاره 299
- سوء ظن و حسن ظن 299
- ترجمه 300
- تفسیر و جمع بندی 301
- سوءظن در روایات اسلامی 308
- حسن ظن در روایات اسلامی 310
- تعریف سوءظن و حسن ظن 313
- اشاره 313
- 1- پیامدها و آثار شوم سوءظن 314
- پیامدهای سوءظن به خدا 316
- عوامل و انگیزه های سوءظن 317
- مراتب سوءظن 319
- طرق درمان بدگمانی 321
- موارد استثناء 322
- تجسّس یا جستجوگری در کارهای خصوصی مردم 325
- اشاره 325
- تجسّس در روایات اسلامی 327
- پیامدهای سوء تجسّس 329
- استثنائات 331
- 1- سازمان های اطلاعاتی 331
- اشاره 331
- 2- سازمان های بازرسی 334
- طرق درمان 336
- رازداری و افشاء سرّ 337
- رازداری در روایات اسلامی 340
- پیامدهای رازداری و افشای اسرار 347
- ضرورت ها 350
- انگیزه های افشای سرّ و راه درمان آن 351
- و اما راه درمان 352
- حلم و غضب 354
- اشاره 354
- ترجمه 355
- تفسیر و جمع بندی 355
- خشم و غضب در روایات اسلامی 361
- اثرات ویرانگر غضب و پیامدهای آن 364
- اسباب و انگیزه های غضب 367
- درمان غضب 369
- اقسام غضب 372
- حلم و بردباری 379
- اشاره 385
- عفو و انتقام 385
- ترجمه: 387
- تفسیر و جمع بندی 388
- عفو و انتقام در روایات اسلامی 398
- اقسام عفو 400
- 3- آثار عفو و ثمرات و انگیزه های آن 402
- طرق درمان انتقام جویی و کسب فضیلت عفو 404
- غیرت و بی غیرتی 405
- اشاره 405
- تفسیر و جمع بندی 406
- ترجمه 406
- غیرت در روایات اسلامی 409
- تعریف اقسام غیرت 411
- آثار غیرت در زندگی انسان ها 412
- اشاره 414
- اجتماع گرایی و انزواطلبی 414
- ترجمه: 415
- تفسیر و جمع بندی 416
- اجتماع گرایی و انزواطلبی در روایات اسلامی 423
- احادیث مخالف و معارض! 428
- طریق جمع بین آیات و روایات 429
- انگیزه ها و پیامدهای اجتماع گرایی و انزواطلبی 431
کس که محمد صلی الله علیه و آله را به حق پیامبر خویش قرار داد، اگر قاتل پدرم حسین علیه السلام شمشیری را که با آن پدرم را شهید کرد نزد من امانت می سپرد (و من امانت او را قبول می کردم) در امانتش خیانت نمی نمودم». «1»
7- شبیه همین معنی- به تعبیر دیگری- از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمود: «انَّ ضارِبَ عَلِیٌّ بِالسَّیْفِ وَ قاتِلَه لَوْ ائْتَمَنَنِی وَ اسْتَنْصَحَنِی وَ اسْتَشارَنِی، ثُمَّ قَبِلتُ ذلِکَ مِنْهُ، لَادَّیْتُ الَیْهِ الْامانَهَ؛ آن کس علی علیه السلام را با شمشیر زد و شهید کرد، هرگاه امانتی نزد من بگذارد یا نصیحتی بخواهد یا مشورتی کند، و من از او بپذیرم، حق امانت را بجا می آورم».
(در نصیحت و مشورت و هم در امانت های عادی). «2»
8- از حدیث دیگری از امام صادق علیه السلام نقل شده به خوبی استفاده می شود که حتی مقامات عظیم پیشوایان بزرگ همچون علی علیه السلام در سایه صدق الحدیث و اداء الامانه بود، امام به یکی از
یارانش به نام «عبد الله بن ابی یعفور» فرمود: «انْظُرْ ما بَلَغَ بِهِ عَلِیٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَالْزَمْهُ؛ نگاه کن ببین علی علیه السلام که در سایه چه چیزی آن همه مقام نزد پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله پیدا کرد، آن را بشناس و رها مکن. سپس افزود: «فَانَّ عَلِیّاً علیه السلام انَّما بَلَغَ ما بَلَغَ بِهِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ بِصِدْقِ الْحَدِیثِ وَ اداءِ الْامانَهِ؛ زیرا علی علیه السلام به آن همه مقامات در نزد پیامبر صلی الله علیه و آله رسید به خاطر راست گویی و ادای امانت بود». «3»
9- در حدیث دیگری در مورد آثار مهم دنیوی امانت و خیانت از علی علیه السلام می خوانیم «الْامانَهُ تَجُرُّ الرِّزْقَ وَ الْخِیانَهُ تَجُرَّ الْفَقْرَ؛ امانت رزق و روزی می آورد، و خیانت مایه فقر است». «4»
10- در حدیث کوتاه و بسیار پر معنی از همان بزرگوار می خوانیم: «رَأْسُ الْاسْلامِ الْامانَهُ؛ رأس (ریشه و اساس و سرچشمه) اسلام امانت است». «5»
11- شبیه همین معنی با کمی تفاوت از لقمان حکیم نقل شده فرمود: «یا بُنَّیَّ ادِّ الْامانَهَ تَسْلُمُ لَکَ دُنْیاکَ وَ آخِرَتُکَ وَکُنْ امِیناً تَکُنْ غَنِیّاً؛ پسرم! امانت را ادا کن تا دنیا و
______________________________
(1). همان مدرک، حدیث 3.
(2). مجموعه ورّام، جلد 1، صفحه 20.
(3). اصول کافی، جلد 2، صفحه 104، حدیث 5.
(4). بحار، جلد 78، صفحه 60.
(5). شرح غرر الحکم، جلد 4، صفحه 47.