اخلاق در قرآن جلد 3 صفحه 169

ناظر به امانت های مالی و مادی است.

ولی آیه و بعضی از روایاتی که اشاره به عرضه شدن امانت به آسمان ها و زمین می کند به یقین به معنی امانت مادی و مالی نیست، بلکه فراتر از آن است، و ناظر به امانت های معنوی می باشد.

در حدیثی از امیر مؤمنان علیه السلام می خوانیم هنگامی که وقت نماز فرا می رسید حال او دگرگون می شد، و هنگامی که از آن حضرت سؤال می کردند می فرمود: «وقت نماز رسیده همان وقت امانتی که خداوند آن را در آسمان ها و زمین عرضه داشت، و از حمل آن ابا کردند و ترسان شدند». «1»

در حدیثی می خوانیم که امام صادق علیه السلام فرمود: هنگامی که خداوند ارواح پیغمبر صلی الله علیه و آله و فاطمه زهرا علیها السلام و ائمّه معصومین علیهم السلام را آفرید، سخنانی فرمود: از جمله این که: «وَلایَتُهُمْ امانَهٌ عِنْدَ خَلْقِی؛ ولایت آنها امانتی است در نزد خلق من». «2»

از احادیث دیگری استفاده می شود که خلافت رسول اللَّه صلی الله علیه و آله امانت است. «3»

یا این که نماز و زکات و حج امانت است. «4»

و یا همسران نزد شما امانت الهی هستند. «5»

و در نهج البلاغه در نامه امیر مؤمنان علی علیه السلام به اشعث بن قیس می خوانیم که فرمود: «وَ انَّ عَمَلَکَ لَیْسَ لَکَ بِطُعْمَهٍ وَلکِنَّهُ فِی عُنُقِکَ امانَهً؛ فرمانداری برای تو وسیله آب و نان نیست، بلکه امانتی است در گردن تو». «6»

و نیز در حدیثی از پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله می خوانیم که مجالس (خصوصی که اسرار در آن گفته می شود) امانت است. «7»

حتی در بعضی از روایات دارد که غسل جنابت (به

عنوان یک تکلیف الهی) امانتی است که خداوند نزد بندگانش گذارده است. «8»

به هر حال امانت و خیانت را نمی توان در عمل خاص و برنامه معینی محدود

______________________________
(1). نور الثقلین، جلد 4، صفحه 313.
(2). بحار الانوار، جلد 26، صفحه 320.
(3). همان، جلد 99، صفحه 175.
(4). همان، صفحه 274.
(5). همان، جلد 21، صفحه 381.
(6). نهج البلاغه، نامه 5.
(7). المحجه البیضاء، جلد 3، صفحه 327.
(8). بحار الانوار، جلد 10، صفحه 181.