اخلاق در قرآن جلد 3 صفحه 176

تمام آن سرچشمه ها توجه کرد، می فرماید: «مَنْ اؤْتُمِنَ عَلی امانَهٍ فَادّاها فَقَدْ حَلَّ الْفَ عُقْدَهٍ مِنْ عُنُقِهِ مِنْ عُقَدِ النَّارِ، فَبادِرُوا بِاداءِ الْامانَهِ، فَانَّ مَنْ اؤْتُمِنَ عَلی امانَهٍ وَکَّلَ بِهِ ابْلِیسُ مِأَهَ شَیْطانٍ مِنْ مَرَدَهِ اعْوانِهِ لِیُضِلُّوهُ وَ یُوَسْوِسوا الَیْهِ حَتّی یُهْلِکُوهُ الَّا مَنْ عَصَمَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ؛ هر کس امانتی به او سپرده شود و آن را ادا کند هزار گره از گره های آتش دوزخ از گردن او گشوده است، پس در ادای امانت تعجیل کنید، چرا که هر امانتی به کسی بسپارند ابلیس یک صد نفر از شیاطین از دستیارانش را مأمور او

می کند تا او را گمراه سازند، و در دل او وسوسه خیانت کنند تا هلاکش کنند مگر کسی که خداوند متعال او را حفظ کند». «1»

راه پیش گیری و درمان

پرورش روح امانت در افراد و پیش گیری از خیانت جز در سایه تقویت مبانی ایمان امکان پذیر نیست، زیرا همان گونه که در بحث گذشته آمد، یکی از ریشه های عمده خیانت شرک و عدم اعتقاد کامل به قدرت پروردگار و رازقیّت او است. افراد ضعیف الایمان به گمان این که اگر دست به خیانت نیالایند در زندگی عقب می مانند، و منافع آنها تأمین نمی شود، تن به ذلّت خیانت می دهند اما هنگامی که پایه های ایمان تقویت شد، توکل و اعتماد بر خدا، و اطمینان به وعده های تخلف ناپذیر او سبب می شود که راه انحراف شرک را برای وصول به مواهب زندگی نپیماید.

از سویی دیگر چون یکی از عوامل مهم خیانت، نیاز است باید تا آنجا که می شود نیازهای معقول و مشروع کسانی را که تحت مدیریت انسان قرار دارند برآورده کنند مبادا نیازشان سبب شود که زنجیر طلایی امانت را پاره کنند و به خیانت روی آورند.

از سوی سوم توجه به عواقب شوم خیانت در دنیا و آخرت، و رسوایی ها و محرومیت های ناشی از آن، و سرافکندگی در برابر خلق و خالق و گرفتار شدن در چنگال فقری که انسان از آن می گریزد، به یقین از عوامل باز دارنده و از اسباب پیشگیری و درمان خیانت است.